Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн болон фидуцийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэл хангуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь тээврийн хэрэгсэл худалдан авах зорилгоор банк бус санхүүгийн байгууллагаас зээл авсан атлаа зээлийн мөнгөн хөрөнгийг бодитоор шилжүүлээгүй гэж үзэн, барьцаалах хөрөнгийг захиран зарцуулсан гэх үндэслэлээр мөнгөн дүнг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн мөнгөн хөрөнгийг бодитоор шилжүүлээгүй тул банк бус санхүүгийн байгууллага фидуцийн гэрээний дагуу хөрөнгийг захиран зарцуулсан нь хууль бус гэж үзэв.
• Хариуцагч: Зээлийн мөнгөн хөрөнгийг нэхэмжлэгчийн хүсэлтийн дагуу шууд борлуулагч руу шилжүүлсэн тул бодитоор олгосон гэж үзэв. Мөн нэхэмжлэгч зээлийн төлбөрийг нэг ч удаа төлөөгүй тул фидуцийн гэрээний дагуу хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлж, худалдан зардуулсан нь хууль ёсны дагуу болсон гэж тайлбарлав.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэв.

• Нэхэмжлэгч үндсэн зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн хөрөнгийг төлөх үүрэг хүлээсэн атлаа мөнгөн хөрөнгийг төлөхгүй байсан тул үндсэн үүргээ гүйцэтгэсэн гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь зээлийн мөнгөн хөрөнгийг нэхэмжлэгч өөрийн хүсэлтийн дагуу борлуулагч руу шилжүүлсэн байна.
• Фидуцийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үндсэн үүргийг гүйцэтгэхгүй бол өмчлөлд шилжүүлсэн эд хөрөнгийг гаргуулж авах эрхтэй, учир нь нэхэмжлэгч зээлийн төлбөрийг нэг ч удаа төлөөгүй байна.
• Фидуцийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үндсэн үүргээ гүйцэтгэсэн тохиолдолд эд хөрөнгийг буцаан авах эрхтэй, мөн үүрэг гүйцэтгэхэд эд хөрөнгийн үнэ цэнэ нэмэгдсэн эсвэл буурсан тохиолдолд эрсдэл нь талуудын хоорондын тохиролцоогоор шийдэгдэх тул банк бус санхүүгийн байгууллагын хөрөнгийг захиран зарцуулсан гэх маргаан үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг хүлээгч үндсэн мөнгөн үүргээ хугацаанд нь биелүүлж, шилжүүлсэн эд хөрөнгийг буцаан авах эрхгүй, учир нь үндсэн үүргээ гүйцэтгэсэн тохиолдолд фидуцийн гэрээний дагуу эд хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлсэн үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн өмчлөлд шилждэг (Иргэний хууль 235.4).
• Зээл олгохдоо мөнгөн хөрөнгийг бодитоор шилжүүлэх ёстой ч, зээлдэгч нь мөнгөн хөрөнгийг өөрийн хүсэлтийн дагуу гуравдагч этгээд рүү шилжүүлсэн тохиолдолд зээл олгосон гэж үзнэ (Иргэний хууль 451.1).
• Гэрээний талуудын чөлөөт байдал, хүсэл зоригоор байгуулсан хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бөгөөд хууль ёсны дагуу харилцаа үүсгэдэг (Иргэний хууль 189.1).