Хөвсгөл аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн мөнгөн төлбөр гаргуулах иргэний маргаан. Зээлдэгч нар нь банк бус санхүүгийн байгууллагатай зээлийн гэрээ болон хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ байгуулж, хөдлөх хөрөнгө буюу автомашиныг барьцаалан зээл авсан боловч төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч байгууллага барьцаалах хөрөнгийг эзэмшилдээ авсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний үүргээ зөрчиж, зээлийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн төлбөрийг төлөөгүй тул нийт ойролцоогоор 20 сая төгрөгийн төлбөр гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөр төлөх чадамжгүй болсон тул барьцаалах автомашиныг нэхэмжлэгч байгууллагад хүлээлгэн өгсөн бөгөөд энэхүү хөрөнгө нь зээлийн үлдэгдэл болон хүүгийн дүнгээс хангалттай тул гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нар зээлийн үүргээ биелүүлээгүй тул барьцаалах хөрөнгө болох автомашиныг нэхэмжлэгч байгууллагын эзэмшилд шилжүүлэн өгсөн байсан тул энэ нь фидуцийн гэрээний зорилго болох үүрэг гүйцэтгүүлэх хөрөнгийг эзэмшүүлсэн үйлдэл болно.
• Зээлдэгчийн зээлийн үлдэгдэл болон хүүгийн нийт дүн нь нэхэмжлэгч байгууллагад шилжүүлсэн автомашины үнэлгээтэй харьцуулахад бага байсан тул барьцаалах хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэгч бодитоор авснаар зээлийн гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэв (Иргэний хууль 235.4).
• Талуудын хооронд байгуулсан барьцааны гэрээ болон хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ нь хуульд заасан бичгээр байгуулах хэлбэр, агуулгын хувьд хүчин төгөлдөр тул гэрээний үүрэг биелэгдсэн гэх үндэслэл үндэслэлтэй байна (Иргэний хууль 156.1, 235.1, 235.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өр төлбөрийг гүйцэтгүүлэх зорилгоор өмчлөлд шилжүүлсэн эд хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэгч бодитоор гардан авсан тохиолдолд үүрэг гүйцэтгэгч мөнгө төлөх үүргээ биелүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 235.4).
• Барьцаалах хөрөнгийн үнэ нь зээлийн үлдэгдэл болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн нийт дүнгээс хангалттай байсан тул тухайн хөрөнгийг эзэмшилд авсан нь гэрээний үүргээ хангахад хангалттай гэж үзнэ.
• Фидуцийн гэрээний зорилго нь барьцаалах хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэх зорилгоор эзэмшүүлэх явдал тул хөрөнгийг үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн эзэмшилд шилжүүлсэн нь гэрээний үүрэг дуусгавар болоход үндэслэл болно.