Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх эсэх тухай. Нэхэмжлэгч сангийн зээлдэгч нар зээлийн гэрээний дагуу төлбөр төлөөгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан байна. Хариуцагч нь гэрээнд гарын үсэг зураагүй, мөн нэхэмжлэгч нь түүнийг залилсан гэж үзэн эрүүгийн журмаар шалгалт хийлгэх хүсэлт гаргасан боловч хэрэг бүртгэхээс татгалзсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь хамтран зээлдэгч тул зээлийн гэрээний дагуу үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг бүгд төлөх үүрэгтэй.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээнд гарын үсэг зураагүй, мөн нэхэмжлэгч нь түүнийг мэдлэггүйгээр хамтран зээлдэгчээр оруулж, залилсан гэж үзэн үүрэг хүлээхгүй гэсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 69 сая төгрөгийн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж өгөх шийдвэр гаргасан.

• Хариуцагч нь зээлийн гэрээнд гарын үсэг зураагүй боловч гэрээний нөхцөл, агуулга болон харилцан тохиролцооноос хамааран хамтран зээлдэгч буюу хамтран үүрэг гүйцэтгэгч гэж үзнэ (Иргэний хууль 242).
• Хариуцагч нь хамтран зээлдэгч тул нэхэмжлэгч нь зээлийн гэрээний дагуу хариуцагчийн хэнээс ч төлбөрийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 242.3).
• Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан нь хариуцагчийг зээлийн гэрээний үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 451.1, 453).
• Хариуцагч нь залилсан гэх үндэслэл нь эрүүгийн журмаар шалгагдсан боловч хэрэг бүртгэхээс татгалзсан тул залилсан гэх тайлбар үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хамтран зээлдэгч нь зээлийн гэрээний нөхцөлөөс хамааран нэхэмжлэгчийн өмнө үүрэг гүйцэтгэх хамтран үүрэг гүйцэтгэгч гэж үзнэ (Иргэний хууль 242).
• Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан нь хариуцагчийг зээлийн гэрээний үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй тул хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг тооцох үндэслэл болно (Иргэний хууль 451.1, 453).
• Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд гэрээний хугацаа дууссан нь нэхэмжлэгчийн шаардах эрхийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 453).