Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Хариуцагч Н.Б нь Х бХХК-иас 2008, 2012 онд тус тус авсан ам.долларын зээлээ төлөөгүй тул банк нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн төлбөрийг үүрэг үүсэх үеийн ханшаар тооцох ёстой гэж маргасан.
• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний үүрэгт 36,446.21 ам.доллар буюу 104,013,475 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах.
• Хариуцагч: Зээлийн төлбөрийг үүрэг үүсэх үеийн (2008, 2012 оны) ам.долларын ханшаар тооцох ёстой гэж үзэн нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

• Н.Б нь Х бХХК-тай 2008 онд 21,480 ам.доллар, 2012 онд 60,150 ам.долларын барьцаат зээлийн гэрээ байгуулсан.
• Зээлийн гэрээнүүдийн үүрэгт Дархан-Уул аймагт байрлах 44 м.кв талбай бүхий 3 өрөө орон сууц (Н.Б, Н.Б, Н.Б нарын өмчлөл), болон Баянзүрх дүүрэгт байрлах 74.65 м.кв талбай бүхий 2 өрөө орон сууц (Н.Б-н өмчлөл) барьцаалагдсан.
• Нэхэмжлэгч 2018 онд хариуцагчийг ажлаас гарсны улмаас зээлийн хүүг 6.5%-аас 13.5% болгон өөрчлөх шийдвэр гаргасан боловч хариуцагч нэмэлт гэрээнд гарын үсэг зураагүй.
• Хариуцагч 2020 оны 8 дугаар сарын 12-ны өдрөөс хойш зээлийн төлбөр хийгээгүй.
• Нэхэмжлэгч 2022 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдөр зээлийн гэрээг цуцлах мэдэгдэл хүргүүлсэн.
• Нэхэмжлэлийн шаардлага нийт 36,446.21 ам.доллар (үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү) буюу 2022 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдрийн ханшаар 104,013,475 төгрөг.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2023-10-04, Дугаар: 101/ШШ2023/04307
• Хариуцагч Н.Баас 104,013,475 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Х бХХК-д олгох.
• Хариуцагч нь шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангах.
• Хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид 748,217 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Иргэний хуулийн 451.1-д заасан зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн.
• Талуудын байгуулсан барьцаат зээлийн гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 165.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр.
• Зээлийн гэрээний 1.3, 1.4-т "зээлийг АНУ-ын доллараар олгох, төгрөгөөр тооцож төлөх, эсхүл төгрөгийн зээлд хөрвүүлэх бол ханшийг банкны тухайн өдрийн АНУ-ын доллар худалдах ханшаар тооцно" гэж тохирсон нь Иргэний хуулийн 218.1-д заасан мөнгөний ханш өөрчлөгдөх зохицуулалт нь Монгол төгрөгийн ханшид хамаарах бөгөөд гадаад валютын ханшид хамаарахгүй болохыг шүүх тайлбарласан.
• Зээлдэгч Н.Б зээлийн төлбөрийг ам.доллараар төлөх, төгрөгөөр төлөх тохиолдолд тухайн төлбөр төлсөн үеийн ам.долларын ханшаар тооцох үүрэгтэй. Хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй.
• Хариуцагч үүргээ хугацаандаа биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй болсон.
• Иргэний хуулийн 175.1, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 41.1, 41.2-т зааснаар барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангах үндэслэлтэй.
• Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаа 2022 оны 11 дүгээр сарын 16-ны өдөр багасгасан тул шүүх нэхэмжлэлийг цуцлах мэдэгдэл өгсөн өдрийн ханшаар (2853.89 төгрөг) тооцон 104,013,475 төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй.