Тогтоол №10320·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "С" ХХК нь "Т" ХХК-тай байгуулсан авто замын угсралтын даатгалын гэрээний хугацаанд их хэмжээний аадар борооны улмаас түр далан ачааллаа дийлэхгүй болж, гуравдагч этгээдүүдэд хохирол учирсан тул даатгалын нөхөн төлбөр шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "С" ХХК нь даатгалын нөхөн төлбөрт 378,754,737 төгрөг гаргуулахыг хүссэн. Учир нь хохирол нь цаг агаарын аюултай үзэгдэлтэй холбоотой бөгөөд "С" ХХК нь санамсаргүй алдаа гаргасан, санаатайгаар хохирол учруулаагүй.
- **Хариуцагч**: "Т" ХХК нь даатгалын гэрээний эрсдэлд хамаарахгүй, учир нь "С" ХХК нь гүүрийн түр замыг гүйцэтгэх аргачлалыг зөрчсөн тул нөхөн төлбөр төлөх үүрэггүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-18, **Дугаар**: 181/ШШ2023/01193
- **Шийдвэр**: Хариуцагч "Т" ХХК-аас 340,879,263 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч "С" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлээс 37,875,474 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 8.1. Даатгуулагч санамсаргүй алдаа гаргасан бөгөөд хохирол нь их хэмжээний аадар бороотой шалтгаант холбоотой.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-23, **Дугаар**: 210/МА2023/01250
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь барилгын норм, дүрэм, ажлын горимыг зөрчсөн тул даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгохгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 431.1. Даатгалын дэд гэрээний 13.2-т заасан нөхөн төлбөр олгогдохгүй нөхцөл бүрдсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-11-10, **Дугаар**: 210/МА2023/01250
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж хэрэглэсэн бөгөөд гэрээний стандарт нөхцөлийг санал хүлээн авагч талд ашигтайгаар тайлбарлах ёстой.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 431.1-д заасан даатгалын гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр.
- Даатгуулагч нь "Хөлийн голын гүүрийн түр замыг гүйцэтгэх аргачлал"-ыг зөрчсөн нь шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон.
- "Авто замын угсралтын даатгалын дэд гэрээ"-ний 13-р зүйлд "Барилгын норм, дүрэм, ажлын горим стандарт, техник тоног төхөөрөмжийн ашиглалтын горим зөрчсөний улмаас үүдэн гарсан хохирол"-д даатгалын нөхөн төлбөр олгогдохгүй гэж тохирсон.
- Хоёр хуулийн этгээдийн хооронд байгуулагдсан даатгалын гэрээний нөхцөлийг Иргэний хуулийн 201.1-д заасанчлан санал хүлээн авагч талд ашигтайгаар тайлбарлах үндэслэлгүй.
- Даатгуулагч замын ажлыг гүйцэтгэхдээ аргачлалыг зөрчсөн байхад санамсаргүй алдаа гаргасан гэж дүгнэх боломжгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх маргааны үйл баримтад хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв хэрэглэсэн.