Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн үүрэг гүйцэтгэхгүй болсон, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар хангуулах. Зээлдэгч нар банкны зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн хөрөнгийг хугацаанд нь төлж барагдуулаагүй тул банк зээлийн үндсэн мөнгөн дүн, хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаалсан үл хөдлөх хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар хангуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээнд заасан зээлийн үүргийг хугацаанд нь биелүүлээгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг хангуулах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Цар тахлын нөхцөл байдлын улмаас зээлийн хүүг хойшлуулах хүсэлт гаргасан боловч банк хариулаагүй, мөн банк төлбөрийг үндсэн зээлээс хасаж тооцолгүйгээр зөвхөн хүү болгож тооцсон гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч нараас үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нийт ойролцоогоор 128 сая төгрөгийн мөнгөн хөрөнгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг албадан дуудлага худалдаагаар хангахыг шийдвэрлэсэн. Хариуцагч нар зээлийн гэрээний үүргийг хугацаанд нь гүйцэтгэхгүй байсан тул банк зээлийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь барьцаа хөрөнгийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 174.1). Хариуцагч нар зээлийн хүүг хойшлуулах хүсэлт гаргасан гэж маргасан боловч банк талд ирсэн холбогдох албан бичиг, хүсэлт баримтлагдсангүй тул хариуцагч нарын маргаан үндэслэлгүй, учир нь зээлдэгч нар зээлийн гэрээний үүргийг зохих ёсоор биелүүлээгүй (Иргэний хууль 451.1, 452.1, 453.1). Барьцааны гэрээ нь бичгээр байгуулж, нотариатаар гэрчлүүлэн, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн тул хуулийн шаардлага хангасан, учир нь барьцааны гэрээний зохион байгуулалт нь хууль ёсны дагуу хийгдсэн (Иргэний хууль 156.1, 156.2, 12.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний үүргийг хугацаанд нь гүйцэтгэхгүй бол зээлдэгч нар нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 453.1).
• Зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй бол үүргийн гүйцэтгэгч нь барьцаа хөрөнгийг ашиглан үүргийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 174.1).
• Барьцааны гэрээ нь нотариатаар гэрчлүүлж, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн тохиолдолд хууль ёсны дагуу хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 156.1, 156.2).