Тогтоол №126012

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.Н нь хариуцагч Г.Д-д орон сууц хөлслүүлсэн боловч гэрээний хугацаа дууссан ч орон сууцыг хүлээлгэж өгөөгүй бөгөөд хөлсөө төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны хөлс 14,400,000 төгрөг, алданги 1,123,200 төгрөг, нийт 15,532,200 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Д нь нэхэмжлэлийн шаардлагад тайлбар гаргаагүй. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч Э.Н нь 2024 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдөр Г.Д-тай орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулж, 2024.02.04-нөөс 2024.07.04-нийг хүртэл 5 сарын хугацаагаар Сүхбаатар дүүргийн 1 хороо, 0 тоот хаягт байрлах 3 өрөө орон сууцыг хөлслүүлсэн. - Гэрээ ёсоор эхний 4 сард сарын 2,800,000 төгрөг, сүүлийн 1 сард сарын 3,000,000 төгрөгөөр тооцон нийт 14,200,000 төгрөгийг 2024.07.05-ны дотор төлөхөөр тохиролцсон. - Гэрээний 3.6-д хугацаа хэтрүүлсэн тохиолдолд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.3 хувиар хоног тутамд алданги төлөхөөр заасан. Хариуцагч төлбөрийг төлөөгүй 26 хоног хугацаа хэтрүүлсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-12-10, **Дугаар**: 181/ШШ2024/05166 - Хариуцагч Г.Д-с орон сууцны хөлс 14,200,000 төгрөг, алданги 1,107,600 төгрөг, нийт 15,307,600 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Н-д олгож, нэхэмжлэлийн 224,600 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Хариуцагч Г.Д-с улсын тэмдэгтийн хураамжид 234,488 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Э.Н-д олгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 302.1-д заасан орон сууц хөлслөх гэрээ талуудын хооронд байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч орон сууцыг хөлслүүлсэн, хариуцагч эзэмшиж ашигласан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн тайлбараар тогтоогдсон. - Гэрээний 3.1, 3.2 дахь заалтын дагуу түрээсийн төлбөр 14,200,000 төгрөг болсон. - Иргэний хуулийн 206.1, 222.1, 222.1.1-д заасны дагуу хариуцагч төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тул гэрээний 3.6-д заасны дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй. - Алдангийг 14,200,000 x 0.3% x 26 хоног = 1,107,600 төгрөгөөр тооцсон. - Иргэний хуулийн 232.6 болон гэрээний 3.6-д нийцүүлэн алдангийг гаргуулах нь зүйтэй. - Нэхэмжлэлийн шаардлагаас үндэслэлгүйгээр илүү нэхэмжилсэн 224,600 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60.1, 56.2, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1-д заасны дагуу улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний үүрэг болох түрээсийн төлбөр болон алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 302, 232 дугаар зүйлийг үндэслэн хариуцагчаас 1,200,000 төгрөг гаргуулж, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гаргасан гомдлоор хэргийг хянан хэлэлцэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт үнийн дүн, хууль хэрэглээ, техникийн шинжтэй өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан орон сууц түрээслэх гэрээг Иргэний хуулийн 302 дугаар зүйлийн 302.1-т заасан гэрээний харилцаа гэж үзсэн. Гэрээ байгуулаагүй хугацаанд алданги тооцох эрхгүй байсан тул хариуцагчаас алданги гаргуулах нь үндэслэлгүй. Мөн хариуцагчийн засвар, зардлын нэхэмжлэлийг баримтаар нотлоогүй тул хүлээн аваагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц хөлслөх гэрээний дагуу төлсөн барьцааны мөнгө болон бусад зардлыг гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүх нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид тодорхой мөнгөн дүнг гаргуулах, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Зохигчид орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. Гэрээний нөхцөл, зохигчдын тайлбарыг үндэслэн, нэхэмжлэгч нь байранд учирсан хохирлын төлбөрт 500,000 төгрөг төлөхийг хүлээн зөвшөөрсөн. Нэхэмжлэгчийн халуун хүйтэн ус, цахилгааны тоолуур солих зардлын шаардлагыг баримтаар нотлоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн, нэхэмжлэгчийн учруулсан хохиролд тохирсон мөнгөн дүнг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нараас түрээсийн гэрээний дагуу төлөгдөөгүй түрээсийн төлбөр, алданги, эд хөрөнгийн үнэ болон бусад зардлыг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар түрээсийн төлбөрийг барьцаагаар төлсөн, алданги тооцох үндэслэлгүй, зарим эд хөрөнгийг эвдсэн гэх зэргээр тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Орон сууц хөлслөх гэрээний дагуу төлөгдөөгүй түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардлыг хариуцагч нараас гаргуулж, зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон сууц хөлслөх гэрээг Иргэний хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр гэж үзсэн. Гэрээний дагуу тохиролцсон хугацаанд түрээсийн төлбөрийг төлөөгүй, алданги тооцох нь хууль, гэрээнд нийцсэн. Гэрээ дуусгавар болсон тул хариуцагчаас барьцаалсан мөнгийг сүүлийн сарын түрээсийн төлбөрт тооцох эрхтэй. Хөлсөлсөн эд хөрөнгийг бүрэн бүтэн буцаан өгөх үүрэгтэй боловч зарим эд хөрөнгийн үнийг тогтоосон баримт байхгүй тул бүхэлд нь нэхэмжлэлийг хангах боломжгүй. Ашиглалтын зардал болон зарим алдангийг хангаж, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц хөлслөх гэрээний дагуу төлбөрийн үлдэгдэл 17 132 500 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг тохирсон хугацаанд түрээсэлж, зарим төлбөрийг хийсэн боловч бүрэн барагдуулаагүй гэж шаардсан. Хариуцагч нь төлбөрийн тооцоо алдаатай буюу буруу байна гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчаас 17 132 500 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд Иргэний хуулийн 302.1-д заасан орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. Гэрээний дагуу хөлслөгч нь хэлэлцэн тохирсон хөлсийг төлөх үүрэгтэй. Талуудын хооронд байгуулсан "Мөнгө өгөх авах тухай хэлцэл"-ээр хариуцагч нь нийт 17 382 500 төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг тохиролцсон бөгөөд энэ нь хүлээн зөвшөөрсөн байдалтай байна. Хариуцагчийн төлбөрийн тооцоо алдаатай гэх тайлбар үндэслэлгүй.