Үйл явдал
Арилжааны гэрээ — төлбөрийн хөрөнгө барбар (бартер) хэлцэл. Нэхэмжлэгчийн хүү болон хариуцагч компани хоорондоо автомашиныг газгобетон блокийн үнэнд тооцон шилжүүлэхээр тохиролцсон тул нэхэмжлэгч хариуцагчаас автомашины үнийн дүнг мөнгөөр гаргуулахыг шаардсан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компани автомашиныг өгөөгүй, блок ч өгөөгүй тул автомашины үнийн дүнг мөнгөөр гаргуулах ёстой гэсэн байр суурьтай.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгчтэй гэрээ байгуулаагүй, харин нэхэмжлэгчийн хүүтэй тохиролцож, автомашиныг төлбөрийн хөрөнгө болгон авсан тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэсэн байр суурьтай.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хэрэгсэхгүй болгох.
Арилжааны гэрээгийн харилцаа нэхэмжлэгч болон хариуцагч хооронд үүсээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй, учир нь нэхэмжлэгчийн хүү болон хариуцагч компанийн захирал хоорондоо автомашиныг газгобетон блокийн үнэнд тооцон авна гэж тохиролцсон байна. Хэлцэл хийх саналыг хэн эхэлснийг нотолж чадаагүй боловч хэлцэл хийх тухай хүсэл зоригийн илэрхийлэл нь нөгөө тал хүлээн авснаар хүчин төгөлдөр болдог тул (Иргэний хууль 39.1, 40.1) хүүгийн гаргасан саналыг хариуцагч компани хүлээн авсан нь хэлцэл үүссэн гэж үзэх үндэслэлтэй. Нэхэмжлэгч нь автомашиныг өөрийн биеэр шилжүүлэн өгсөн боловч уг автомашин нь нэхэмжлэгчийн хүүгийн төлбөрийн хөрөнгө болгож ашиглагдсан тул нэхэмжлэгч болон хариуцагч хооронд эрх зүйн харилцаа үүсээгүй байна.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хүсэл зоригийн илэрхийлэл нь нөгөө тал хүлээн авсан тохиолдолд хэлцэл хүчин төгөлдөр болно (Иргэний хууль 39.1, 40.1).
- Арилжааны гэрээ нь талуудын хооронд үүсэх ёстой тул нэхэмжлэгч болон хариуцагч хооронд гэрээ байгуулаагүй бол нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй (Иргэний хууль 274.1).
- Хэлцэл хийх тухай тохиролцоо нь бичгээр эсвэл амаар байж болох тул (Иргэний хууль 42.1) талуудын хоорондын харилцааг тодорхойлохдоо хэлцлийн нөхцөлийг бүрэн нотлох шаардлагатай.