Үйл явдал
Хөдөлмөрийн гэрээний маргаан — ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилтийг нэхэмжлэх. Ажиглагч ажилтан ажил олгогчийн захирлын тушаалаар үндэслэлгүйгээр ажлаас халагдаж, шүүхээр ажилд эгүүлэн тогтоосон ч мөрдөн шалгах, гомдол гаргах хугацааг төлж өгөөгүйгээс үүдэн ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, даатгалын нөхөн бичилтийг нэхэмжлэн шүүхэд ханджээ.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Ажлаас халагдсан өдрөөс эргүүлэн томилсон өдөр хүртэлх ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилт хийлгэхийг шаардсан. Өмнөх шүүхээс ажилд эгүүлэн тогтоосон гэж үзсэн тул тус хугацааны нөхөн төлбөрийг авах эрхтэй гэж үзжээ.
- Хариуцагч: Өмнө нь гаргасан нэхэмжлэлийн нэг хэсэг нь шүүхээр хүчин төгөлдөр болсон тул дахин маргах эрхгүй, нотлох баримт дутмаг, тооцоо тодорхойгүй гэж эсэргүүцэв. Мөн ажилгүй байсан хугацаанд шүүхэд гомдол гаргах боломжтой байсан тул тухайн хугацааны цалин хөлсийг нэхэмжлэх эрх үүсээгүй гэж үзжээ.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, үлдсэнийг нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийн хувьд: Шүүх эргүүлэн тогтоосон шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс ажилд эгүүлэн томилсон тушаал гарсан өдөр хүртэлх хугацааг тооцсон. Ажилтан өмнөх шатны шүүхэд ажилд эргүүлэн тогтоолгох тухай шийдвэр гарсны дараа ажилдаа эргэж ороогүй, захирлын тушаалаар эргүүлэн ажилд томилсон өдөр хүртэл хугацаа өнгөрсөн байсан тул энэ хугацааны цалин хөлсийг гаргуулах эрх зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 69.1 заалтын дагуу шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болохоос хойш ажилд эргэж орох хүртэлх хугацааны цалин хөлсийг төлөх үүрэгтэй гэж дүгнэв.
- Нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн хувьд: Ажил олгогч хөдөлмөрийн гэрээ байгуулсан өдрөөс эхлэн даатгалд бүртгүүлж, шимтгэл төлөх үүрэгтэй гэж үзэв. Иймд ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг төлсөн тул түүнд үндэслэн нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг суутган авч, даатгалын санд төвлөрүүлэн бичилт хийх үүрэгтэй гэж шийдвэрлэв. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 46.1, 46.2 заалтуудад зааснаар ажил олгогчийн энэхүү үүргийг хэрэгжүүлэхийг даалгав.
- Нэхэмжлэлийн үнийн дүнгийн хувьд: Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн үнийн дүнг багасгасан тул шүүх түүний хүрээнд хянан шийдвэрлэв. Дундаж цалинг тооцоолох журмын дагуу сүүлийн гурван сарын цалин хөлсийг ашиглан нэг өдрийн цалин, нийт хугацааны цалин хөлсийг тооцоолж, шүүхээс баталсан тооцоололтой нийцүүлэн шийдвэрлэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Шүүхийн шийдвэрээр ажилд эгүүлэн тогтоосон боловч ажилтан ажилдаа эргэж ороогүй, эсвэл ажил олгогч эргүүлэн ажилд томилсон тушаал гаргасан хүртэл хугацааг төлж өгөөгүй бол энэ хугацааны цалин хөлсийг ажил олгогч төлөх үүрэгтэй. Энэхүү цалин хөлсийн төлбөрт үндэслэн нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийн нөхөн бичилтийг хийлгэх нь ажил олгогчийн хууль ёсны үүргийн нэг хэсэг юм. (Хөдөлмөрийн тухай хууль 69.1, 46.1, 46.2)
- Ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг тооцоолохдоо Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 47.1 заалтын дагуу дундаж цалинг сүүлийн гурван сарын цалин хөлс, нэмэгдэл, шагнал урамшууллыг багтаасан нийлбэрээс тооцно. Хэрэв нотлох баримтгүй бол шүүх эх бичвэрт дурдсан буюу хариуцагчийн мөргөлдөөн үүсгээгүй тооцооллын аргачлалыг үндэслэж болно. (Хөдөлмөрийн тухай хууль 47.1)
- Шүүхээс гаргасан шийдвэр хүчин төгөлдөр болсны дараа ажилтан ажилдаа эргэж орох хүртэлх хугацааг "ажилгүй байсан хугацаа"-нд багтаан цалин хөлс авах эрхтэй. Хэрэв шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрч, ажилдаа эргэж орох боломжтой байсан ч ажиллаагүй бол тухайн хугацааны цалин хөлсийг төлөхөөс чөлөөлөгдөх эсвэл бууруулах хууль ёсны үндэслэл гарахгүй. (Иргэний хууль 71.1)