Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ болон бараа худалдах, худалдан авах гэрээний мөрийцөл. Нэхэмжлэгч компани хариуцагч компанитай тоног төхөөрөмж худалдах гэрээ байгуулж, барааг хүлээлцсэн боловч хариуцагч тал төлбөрийн үлдэгдэл болон гэрээнд заасан алдангийг төлөөгүй тул нэхэмжлэгч мөнгөн дүнг гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үлдэгдэл төлбөр болон гэрээний дагуу тооцсон алдангийг бүрэн гаргуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Төлбөрийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрсэн боловч цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа зогссон тул алданги төлөх боломжгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчаас үндсэн төлбөрийн үлдэгдэл болон хөл хорио тогтоосон хугацаатай холбоотой алдангийг гаргуулж өгөхийг шийдвэрлэсэн. Хариуцагч тал мөнгөн төлбөрийн үүргээ гүйцэтгэхгүй байсан тул гэрээний дагуу алданги төлөх үүрэгтэй, учир нь мөнгөн төлбөрийн үүрэг нь төрлийн шинжээр тодорхойлогдох хэдий ч хариуцагч тал хөл хорио тогтоосон үеэс бусад хугацаанд гүйцэтгэх боломжгүй байсан тул үүргээ гүйцэтгэхэд саад учраа гэдгийг нотолж чадаагүй тул алданги төлөхөөс чөлөөлөгдөхгүй (Иргэний хууль 222.2, 215.2). Мөн цар тахлын улмаас хөл хорио тогтоосон хугацааг хамааралтай гэж үзсэн тул тухайн хугацааны алдангийг тооцохгүй, харин бусад хугацааны алдангийг тооцож шийдвэрлэсэн (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барааг хүлээлцсэн тул эд хөрөнгийг шилжүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 111.2).
• Үүрэг гүйцэтгэхэд саад болсон нөхцөл байдал нь хяналтаас гадуур, урьдчилан таамаглах боломжгүй байсан тул хариуцагч хариуцагчаас чөлөөлөгдөх боловч, хариуцагч тал хүндэтгэх шалтгаанаар үүргээ хойшлуулахаар тохиролцсон тул үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хойшлогдоно (Иргэний хууль 243.1).
• Мөнгөн төлбөрийн үүрэг гүйцэтгэхэд хөдөлгөөг хориглосон нөхцөл байдал байсан ч хариуцагч тал үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй байсан тухайн нөхцөл байдлыг баримтаар нотолж чадаагүй тул алданги төлөхөөс чөлөөлөгдөхгүй (Иргэний хууль 222.2).