Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалгаар бариулах гэрээний дагуу хугацаандаа хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс гарсан алдангийн төлбөр нэхэмжлэх хэрх. Нэхэмжлэгч тал орон сууцын төлбөрийг эцэг эхийнх нь замаар төлсөн боловч гэрээнд нэхэмжлэгчийн өвөг төрлийн хүн гарын үсэг зурсэн нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болгох үндэслэл болно гэж хариуцагч тал маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэж өгөөгүй тул тооцосон алдангийг гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Царталын улмаас бараа материал ачуулж чадаагүй нь давагдашгүй хүчин зүйл тул алданги төлөхгүй; мөн гэрээнд нэхэмжлэгчийн өвөг төрлийн хүн гарын үсэг зурснаас гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Гэрээний төлбөрийг гуравдагч этгээд (эцэг эх) төлсөн, орон сууцын төлбөрийг нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчээр төлөгдсөн нь хэргийн үйл явцад хамааралтай тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус хэлцэл биш, харин худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 243.1).
• Нэхэмжлэгч нь ухаан санаа саруул бус, бие даан явах чадваргүй болох нь эмнэлгийн дүгнэлтээр тогтоогдсон тул гэрээнд түүний өвөг төрлийн хүн гарын үсэг зурсан нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгох үндэслэл болохгүй, учир нь Иргэний хууль 56.3-т зааснаар хэлцлээр илэрхийлсэн хүсэл зоригоо хожим хүлээн зөвшөөрөх нь шинээр хийсэнтэй адилтгаж хүчин төгөлдөр хэлцэл болдог.
• Хариуцагч тал давагдашгүй хүчин зүйл болох коронавирусын цар талтын тухайд нотлох баримт гаргаж ирж чадаагүй тул алданги тооцох үндэслэл хамааралгүй гэж үзнэ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний төлбөрийг гуравдагч этгээд төлсөн боловч гэрээний харилцаа үргэлжилсэн тул гэрээ хүчин төгөлдөр болсон гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.3).
• Хүсэл сонирхлоо илэрхийлэх боломжгүй этгээд гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа тухайн этгээд эсвэл түүний төлөөлөгч хэргийн оролцогчоор оролцох нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр болгох үндэслэл болно (Иргэний хууль 56.1.8).
• Давагдашгүй хүчин зүйлийн тухайд хариуцагч тал баримт нотлох үүрэгтэй тул нотлох баримтгүйгээр давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).