Өвөрхангай аймгийн Хархорин сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол — тариалангийн талбай руу мал оруулж ургац сүйтгэсэн. Хариуцагч малчид нэхэмжлэгчийн тариалангийн талбайд адуугаа олон удаа оруулж, ургацыг сүйтгэсэн тул нэхэмжлэгч ургацын алдагдал болон бусад зардалд мөнгө нэхэмжилсэн хэрэг юм.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нарын адуу тариалангийн талбайд оруулж ургацыг бүрэн сүйтгэсэн тул ургацын алдагдал болон техник, шатахуун, манаачийн зардал зэрэг нийт 37 сая орчим төгрөгийн хохирол гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Тариалангийн талбай хашаагүй байсан тул мал оруулахгүй байх арга хэмжээ аваагүй, нэхэмжлэгч өөрийн талбайгаа хамгаалж чадаагүй тул хохирол барагдуулахгүй гэж эсрэг байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, 4 сая орчим төгрөгийг гаргуулж олгох шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нарын үйлдлийн улмаас ургац сүйтгэгдсэн нь нотлогдсон тул хохирол барагдуулах үүрэгтэй, учир нь малчид тариалангийн талбайд адуугаа оруулж ургацыг сүйтгэсэн баримт тогтоогдсон. Гэсэн хэдий ч нэхэмжлэгч тариалангийн талбайгаа малаас хамгаалах хашаа барьж, хамгаалалт хийх үүргээ биелүүлээгүй тул хохирлын хэмжээг багасгах ёстой, учир нь тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгч нь өөрийн эзэмшлийн талбай, ургацаа бусдын халдлага болон малаас хамгаалах үүрэгтэй (Тариалангийн тухай хууль 20.2.1). Иймээс хохирогчийн хэтэрхий болгоомжгүй үйлдэл, эс үйлдэл хохирлын хэмжээнд нөлөөлсөн тул хохирлыг багасгах ёстой (Иргэний хууль 514.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгч нь өөрийн талбай, ургацаа малаас хамгаалах үүрэгтэй тул хашаа барьж хамгаалалт хийгээгүй нь хохирлыг багасгах үндэслэл болно (Тариалангийн тухай хууль 20.2.1).
• Хохирол учруулсан этгээд хохирлыг барагдуулах ёстой ч хохирогчийн хэтэрхий болгоомжгүй үйлдэл хохирлын хэмжээнд нөлөөлсөн бол түүнийг харгалзан үзнэ (Иргэний хууль 514.1).
• Гэм хор учрах буюу түүнээс үүдэж гарсан хохирлын хэмжээ нэмэгдэхэд хохирогчийн эс үйлдэл нөлөөлсөн бол хохирлыг багасгаж болно (Иргэний хууль 514.1).