Тогтоол №9574

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албан тушаалтан албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан, хахууль өгсөн гэх хэргүүдээр шүүгдэгч Г.*******, М.*******, Б.Б******* нарт холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх Г.*******-г албан үүргээ урвуулан ашиглаж, давуу байдал бий болгосон, хахууль авсан гэм буруутайд тооцон, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасаж, тэнссэн болон торгох ял оногдуулсан. М.*******-ийг цагаатгаж, Б.Б*******-ийг хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцон, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасаж, торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, ноцтой зөрчсөн үндэслэлээр эсэргүүцсэн. Давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгч М.*******-ийг цагаатгасан нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, улсын яллагчийн дүгнэлтийг хэрхэн үгүйсгэсэн нь ойлгомжгүй, хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авч, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. М.*******-ийн үйлдлийг цагаатгасан нь бодит байдалтай нийцээгүй, шүүх хуулийг буруу тайлбарласан гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, их хэмжээний авлига авсан хэргээр албан тушаалтнууд холбогджээ. АНХАН ШАТ: Нэг ялтанд хээл хахууль авсан, нөгөөд нь хүндрүүлэх нөхцөлөөр хээл хахууль авсан хэргээр ял оногдуулж, нэгийг нь торгож, нөгөөг нь хорьж шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нотлох баримт хангалтгүй, ялгамжтай оногдуулсан, хууль буруу хэрэглэсэн үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хууль ёсны болон үндэслэлтэй байх Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн шаардлагыг хангаагүй хэмээн үзэж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: А.М, Б.Ц нар нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж хахууль авсан, Д.Э нь албан тушаалтнуудад хахууль өгсөн гэх хэрэгт холбогдсон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, А.М-г Эрүүгийн хуулийн 22.4.2, Б.Ц-г 22.4.1, Д.Э-г 22.5.1-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: А.М, Б.Ц, Д.Э нар нь хахууль авч, өгсөн гэх үйлдлээ үгүйсгэж, эсвэл нөхцөл байдлын улмаас хийгдсэн гэж тайлбарлан, ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-09-08, **Дугаар**: 2023/ШЦТ/902 - **Шийдвэр**: А.М-г Эрүүгийн хуулийн 22.4.2-т зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жил хасаж, 2 жилийн хугацаагаар зорчих эрх хязгаарлах ял; Б.Ц-г 22.4.1-т зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял; Д.Э-г 22.5.1-т зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 12,000,000 төгрөгөөр торгох ял тус тус оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нар хахууль авч, өгсөн гэмт хэрэг үйлдсэн нь хэргийн баримтаар нотлогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-12-06, **Дугаар**: 2023/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч А.М-ийн өмгөөлөгч Б.Баатарсайхан, Э.Ганбат, шүүгдэгч Д.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: А.М-ийн хувьд ялыг торгох ялаар солих, Д.Э-ийн хувьд гэмт хэргийн шинжгүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Б.Ц, Д.Э нарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгасан; А.М-д оногдуулсан шийтгэх тогтоолын бусад заалтуудыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.Э-ийн А.М-д мөнгө өгсөн үйлдэл нь хясан боогдуулсны улмаас аргагүй байдалд өгсөн гэж үзэх үндэслэлтэй. А.М нь албан тушаалаа ашиглан санхүүжилтийг удаашруулж, Д.Э-г хахууль өгөхийг шаардсан нь тогтоогдсон. - Д.Э-ийн Б.Ц-д хахууль өгсөн, Б.Ц-ийн хахууль авсан гэх хэрэг нь нотлох баримтаар хөдөлбөргүй тогтоогдоогүй. Хэрэгт авагдсан баримтууд хоорондоо зөрүүтэй байсан тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15.2-т заасан гэм буруугүйд тооцох зарчмыг баримтлан Б.Ц, Д.Э нарыг цагаатгасан. - А.М-ийн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 22.4.5-т зааснаар хүндрүүлэн зүйлчлэх үндэслэлтэй боловч Үндсэн хуулийн цэцийн 2019 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн 01 дүгээр дүгнэлтээр "эсхүл хүндрүүлж" гэсэн хэсэг нь Үндсэн хууль зөрчсөн тул давж заалдах шатны шүүх А.М-д оногдуулсан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх эрх хэмжээгүй болсон. - А.М-д оногдуулсан ялыг өөрчлөх, эсхүл буруутгах үндэслэл тогтоогдоогүй тул түүний өмгөөлөгч нарын гомдлыг хүлээн авахгүй байх нь зүйтэй. - Д.Э-ийн гомдолд дурдсанчлан, түүний үйлдэл нь өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор хахууль өгсөн гэж үзэхгүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Р.Мөнх-Эрдэнэ нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон иргэдийг торгож, эрхийг нь хасахгүй байхын тулд хахууль авсан; Ц.Гансүх, Ж.Батсайхан нар Р.Мөнх-Эрдэнэд хахууль өгч, Ц.Гансүх худал мэдүүлэг өгсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор Р.Мөнх-Эрдэнэ, Ц.Гансүх, Ж.Батсайхан нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.4.4, 22.1.1, 22.5.1, 21.2.1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: Р.Мөнх-Эрдэнэ анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч, өөрийгөө гэм буруугүй гэж гомдол гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-19, **Дугаар**: 2019/ШЦТ/193 - **Шийдвэр**: Р.Мөнх-Эрдэнийг хахууль авах, эрх мэдэл албан тушаалаа урвуулан ашиглах гэмт хэрэгт, Ц.Гансүхийг хахууль өгөх, худал мэдүүлэх гэмт хэрэгт, Ж.Батсайханыг хахууль өгөх гэмт хэрэгт тус тус гэм буруутайд тооцож, торгох, нийтийн албанд ажиллах эрхийг хасах ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 22.4.4, 22.1.1, 22.5.1, 21.2.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргүүдийг үйлдсэн гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-01-06, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Р.Мөнх-Эрдэнэ - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны үндэслэлгүй, нотолбол зохих асуудлыг нотлоогүй, хууль хэрэглээний ноцтой алдаа гаргасан гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Р.Мөнх-Эрдэнийг Эрүүгийн хуулийн 22.4.4-т заасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцсон боловч ял оногдуулах саналыг прокурор хэлээгүй тул ял шийдвэрлэлгүй орхигдуулсан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8.2, 36.8.3-т заасныг зөрчсөн. - Анхан шатны шүүх Ц.Гансүхэд хэд хэдэн гэмт хэрэгт ял оногдуулахдаа хөнгөн ялыг хүндэд нь нэмж нэгтгэн нийт эдлэх ялыг тогтоосон нь Эрүүгийн хуулийн 6.8.1-д заасан “гэмт хэрэг тус бүрд ял оногдуулж нэмж нэгтгэн нийт эдлэх ялын төрөл, хэмжээг тогтооно” гэсэн заалтыг зөрчиж, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн. - Эдгээр хууль зөрчсөн нөхцөл байдлууд нь шийтгэх тогтоолын үндэслэл, хууль ёсны байдалд ноцтой нөлөөлсөн тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах нь зүйтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Батсүмбэр сумын Засаг дарга Д.Г газар эзэмшүүлэх захирамж гаргасны хариуд Б.Д, Б нараас хахууль авсан, Г.М багийн эрүүл ахуй хангах бүрэн эрх хэрэгжүүлэх үед Б.Д-ээс хахууль авсан гэх хээл хахуулийн хэрэг. - **Нэхэмжлэгч**: Төв аймгийн Прокурорын газар, Д.Г, Г.М нарт хахууль авах, Б.Д, Б нарт хахууль өгөх гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэв. - **Хариуцагч**: Д.Г хахууль авсан, Б.Д, Б хахууль өгсөн, Г.М цагаатгасан гэж үзэв. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-02-06, **Дугаар**: 63 - **Шийдвэр**: Д.Г-д 15 сая төгрөгийн торгууль, Б.Д-д 6 сая төгрөгийн торгууль оноож, Г.М-ыг цагаатгасан, Б-д хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 22.4.2, 22.5.1-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Г.М-д гэмт хэргийн шинжгүй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-05-18, **Дугаар**: 2023/ДШМ/33 - **Гомдол гаргагч**: Б.Д, Д.Г-ын өмгөөлөгчид - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны тогтоол бодит байдалтай нийцэхгүй, хууль буруу хэрэглэсэн, процессын зөрчилтэй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож хэргийг анхан шатанд буцаав. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 22.4, 22.5-ыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, Г.М-ыг үндэслэлгүй цагаатгасан. - Шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсэг уншиж сонсгосон, гардуулсан хувилбараас зөрүүтэй, процессын ноцтой зөрчил гарсан. - Нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй, хэргийн бодит байдлыг тогтоогоогүй, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.5.1-д нийцүүлэн хүчингүй болгож буцаав.