Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ховор ургамлын үр бэлтгэлийг зохих зөвшөөрөлгүйгээр хадгалсан үйлдлийн улмаас учирсан экологи эдийн засгийн хохирлыг хэрхэн тооцох, нөхөн төлбөрийн хэмжээг хэрхэн тогтоох талаарх эрх зүйн маргаан. Шүүгдэгч бусдад худалдах зорилгоор ховор ургамлын үр буюу самрыг хууль бусаар хадгалсан тул байгаль орчинд хохирол учруулсан гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Ховор ургамлын үр тээвэрлэсэн үйлдлийг ургамлын аймагт шууд хохирол учруулсан үйлдэлтэй адил үзэж, экологи эдийн засгийн үнэлгээгээр хохирлыг тооцохгүй байх талтай.
• Прокурор: Шүүх ховор ургамлыг тээвэрлэсэн үйлдлийг ургамлын аймагт шууд хохирол учруулсан үйлдэлтэй адил үзсэн нь хууль бус тул хохирлыг зах зээлийн үнэлгээгээр буюу экологи эдийн засгийн үнэлгээгээр нөхөн төлүүлэх ёстой гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ялгүйгээр тэнсэж, хор уршгийг арилгах үүрэг хүлээлгэн, хохирлыг бага хэмжээгээр тогтоосон. Дээд шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилсөн тул экологи эдийн засгийн үнэлгээгээр хохирлыг тооцож, нөхөн төлбөрийг нэмэгдүүлсэн. Учир нь шинжээчийн дүгнэлтээр ховор ургамлын үр бэлтгэлийн экологи эдийн засгийн үнэлгээ нь зах зээлийн үнэлгээгээр тооцсон дүнгээс хамаагүй өндөр гарсан тул хохирлыг нарийвчлан тооцох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ховор ургамлын үр, идээг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүй тээвэрлэх, хадгалах, худалдах үйлдлийг Эрүүгийн хууль 24.8-аар хамгаалдаг тул уг үйлдлээр учирсан хохирлыг экологи эдийн засгийн үнэлгээгээр тогтооно.
• Ойн дагалт баялгийн нөөцийн нөхөн төлбөрийн хэмжээг тухайн үеийн зах зээлийн үнэлгээгээр, бусад нөхөн төлбөрийг экологи эдийн засгийн үнэлгээгээр тогтоох ёстой (Ойн тухай хууль 42.4).
• Гэмт хэргийн хор уршгийг арилгах арга хэмжээг тодорхойлохдоо ховор ургамал тарих зэрэг байгаль орчныг нөхөн сэргээх үйлдэл гэхээс илүүтэйгээр шүүгдэгчийн хяналтад байх үүрэг хүлээлгэх нь зохистой (Эрүүгийн хууль 7.3).