Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хуулийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн өөрчлөх болон гэмт хэргийн сэтгэл зүйн нөхцөл байдлыг тогтоох тухай эрх зүйн маргаан. Шүүгдэгч нь хохирогчтой маргалдсаны улмаас хутгаар хутгалж, хүнд хохирол учруулсан гэж яллагдсан байна. Хохирогч болон гэрч нар нь шүүгдэгчийн гэрийн хаалгыг хүчтэй цохиж, довтолсон тул шүүгдэгч сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд орж, өөрийгөө хамгаалах зорилгоор үйлдэл хийсэн гэж үзэх үндэслэл байсан юм.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирогч нарын довтолгооноос сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд орж, өөрийгөө хамгаалах зорилгоор үйлдэл хийсэн тул хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх ёстой гэсэн байр суурьтай.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд орсон гэж үзэх үндэслэл бүхий нотлох баримт, нөхцөл байдлыг тогтоож чадаагүй тул хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлсэн нь буруу гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлж, торгох ял оноосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь хохирогч, гэрч нарын ямар үйлдэл, хэллэг нь шүүгдэгчийг сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд хүргэсэн талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй, мөн хэргийн бодит байдал болон нотлох баримтыг харьцуулан судалж, гэмт хэргийн сэдэлт, нөхцөл байдлыг эргэлзээгүй тогтоож чадаагүй тул шүүхийн шийдвэр хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүх хэргийн зүйлчлэлийг өөрчлөхөд хэргийн үйл явц, гэмт хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, шалтгаан нөхцөлийг эргэлзээгүй, хөдөлбөргүй байдлаар сэргээн тогтоож, нотлох баримтад үндэслэл бүхий дүгнэлт хийх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 36.7).
• Шүүгдэгчийн гэм буруу болон хуулийг хэрэглэхэд эргэлзээ гарвал түүнийг шүүгдэгчийн ашигтайгаар шийдвэрлэх зарчим байдаг тул эргэлзээтэй нөхцөлд дүгнэлт хийж чадаагүй нь хууль зүйн алдаа болно (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.15).
• Хохирогч нарын довтолгоо, доромжлол нь шүүгдэгчийг сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд хүргэсэн гэх үндэслэл нь нотлох баримтаар батлагдаагүй тул хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн өөрчлөх нь эрх зүйн үндэслэлгүй (Эрүүгийн хууль 11.2).