Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээ, шинж чанарыг тогтоохгүйгээр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх, ял оногдуулах асуудал. Шүүгдэгч нар хохирогч нарын биед халдан зодож, тэдний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан гэж үзэн анхан шатны шүүх тэднийг зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Хохирогчийн өмгөөлөгч: Анхан шатны шүүх гэмт хэргийн улмаас учирсан сэтгэл санааны хохирол болон бусад хохирлыг бүрэн тогтоож, ял оногдуулахдаа харгалзан үзээгүй тул шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгох шаардлагатай гэж үзэв.
• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч үйлдсэн үйлдлийн хэмжээ, нөхөн төлбөрийн асуудлаар маргаантай байв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэж, хохирол нөхөн төлөх үүргийг хэлэлцсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэмжээг мөрдөн шалгах болон шүүх хуралдааны явцад нотлон тогтоох үүрэгтэй байсан тул хохирлыг бүрэн тодорхойлж, түүнд үндэслэн эрүүгийн хариуцлагын зохистой харьцааг тогтоох шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэмжээг тогтоож, нотлох нь шүүх хуралдааны явцад зайлшгүй хийгдэх ёстой үүрэг тул хохирлыг бүрэн тодорхойлолгүй ял оногдуулсан нь эрүүгийн хариуцлагын зорилгод нийцэхгүй байна.
• Шүүх нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирлыг харгалзан үзэж, ял шийтгэлийн төрөл, хэмжээг тогтоохдоо шударга ёсны зарчмыг баримтлах ёстой (Эрүүгийн хууль 1.3, 5.1).
• Хохирогчийн мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад сэтгэл санааны хохирол нэхэмжлэхгүй гэсэн хүсэлт гаргасан нь гэмт хэргийн улмаас учирсан бүх хохирлыг тогтоох, түүнийг харгалзан үзэж ял оногдуулах үүргийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 16).