Тогтоол №18521

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албан тушаалтан албан үүргээ урвуулан ашиглаж, худалдан авах ажиллагааны явцад хууль зөрчин өөрт болон бусдад давуу байдал бий болгож, улсын төсөвт их хэмжээний хохирол учруулсан хэрэгт холбогдсон. АНХАН ШАТ: Хэргийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар зүйлчлэн, нийтийн албанд ажиллах эрхийг 3 жил хасч, 7 сая төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Прокурор ял хөнгөдсөн гэж үзэн эсэргүүцэл бичсэн. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан үзээд анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий болж чадаагүй гэж дүгнэн, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, шүүгдэгч нарыг цагаатгасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцохдоо нотлох баримтыг бүрэн гүйцэд хянаагүй, хуулийг буруу тайлбарласан. Шүүгдэгч нар албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан, бүлэглэсэн гэх үндэслэл нотлох баримтаар тогтоогдоогүй. Тендер шалгаруулалтын явцад гарсан зөрчлүүд нь гэмт хэргийн шинжийг агуулаагүй, харин сахилгын шинжтэй байсан. Гэм буруугийн санаатай хэлбэр, сэдэлт, зорилго тогтоогдоогүй. Учирсан хохирол нь тогтоогдоогүй бөгөөд гүйцэтгэсэн ажлууд нь чанарын шаардлага хангасан. Худалдан авах ажиллагааны явцад гарсан алдаанууд нь гэмт хэргийн шинжийг бүрэн агуулаагүй. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нотлох баримтуудыг бүрэн шалгасан боловч шүүгдэгчдийн гэм буруутай эсэхэд эргэлзээ гарсан тул тэдэнд ашигтайгаар шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч нар нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, худалдан авах ажиллагаанд хууль зөрчин, төсвийн хөрөнгийг зориулалт бусаар зарцуулж, өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэгт холбогдсон. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Ц.Насанхүүг албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэргийг зохион байгуулж хамтран оролцсон, Б.Баярмагнайг мөн албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэргийг хамтран оролцож, гүйцэтгэсэн гэм буруутайд тооцож, хоёуланг нь нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 1 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнссэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Ц.Насанхүү нь хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэснээс шийтгэх тогтоол хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, өөрөө гэм буруугүй хэмээн гомдол гаргасан. Өмгөөлөгч нь хуульд заасан субъектүүдийг буруу тогтоосон хэмээн үзэж, анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хууль ёсны субъектүүдийг татаж өгөхийг хүссэн. Прокурор нь Ц.Насанхүүгийн гомдлыг үндэслэлгүй гэж үзэж, анхан шатны шийтгэх тогтоол үндэслэлтэй хэмээн дүгнэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийг буруу хэрэглэж, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрөөгүй шүүгдэгч нарт хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнссэн нь хууль хэрэглээний алдаа болсон гэж үзэн, шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албанд томилогдох эрхээ урвуулан ашиглаж, давуу байдал олгосон гэх хэрэгт холбогдсон шүүгдэгч нарын давж заалдах гомдлыг хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал олгосон гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасч, 5.4 сая төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй болоогүй, шүүх хуралдаанд гаргасан байр суурийг няцаасан дүгнэлт хийгээгүй, зарим баримтыг хууль бус үнэлсэн, захиргааны актын талаарх хуулийг буруу тайлбарласан гэх үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Эрчим хүчний зохицуулах зөвлөлөөс тогтоосон үнэ тарифыг зөрчин гэрээ байгуулж, улмаар илүү шилжүүлсэн мөнгөөр бараа материал худалдан авсан нь Эрчим хүчний тухай хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа материал худалдан авах тухай хуулийг зөрчсөн, албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал олгосон гэм буруутай үйлдлийг тогтоосон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч Д.******* нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, албаны эрх хэмжээнийхээ хүрээнд гэрээг хуурамчаар байгуулж, дулааны үнийг тогтоосон тарифын зөрчсөн, улмаар төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулж, тавилга худалдан авахдаа хууль бус гэрээгээр давуу байдал олгож төрд хохирол учруулсан, шүүгдэгч Я. нь энэ гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон хэмээн буруутгагдсан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч нарыг гэмт хэргийн шинжгүй хэмээн үзэж цагаатгаж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокуророос анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн үндэслэлээр эс зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах эсэргүүцэл гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоогоогүй, нотлох баримтуудыг хуульд заасан журмын дагуу судалж, үнэлээгүй, цагаатгах тогтоолын тодорхойлох хэсэгт шаардлагатай мэдээллүүдийг тусгаагүй нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тул давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаахаар шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Л нь "Ө" ТӨХК-ийн захирлаар ажиллаж байхдаа 2017 онд 15,675,000 төгрөгийн будаг, шингэлэгчийг "Т" ХХК-иас худалдан авч, төлбөрийг нь орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөс гаргуулах зорилгоор 2019 онд тухайн үед Авто тээврийн төвийн даргаар ажиллаж байсан З.Б-тэй үгсэн тохиролцож, З.Б-ын хамаарал бүхий "Ө" ХХК-тай хууль зөрчин шууд гэрээ байгуулж, 18,275,000 төгрөгийг шилжүүлэн авч, үлдэгдэл 2,600,000 төгрөгөөс 1,600,000 төгрөгийг өөртөө авч, 1,000,000 төгрөгийг иргэн О.Л-т шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгуулахаар эсэргүүцэл бичсэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Д.Л, З.Б нар болон тэдний өмгөөлөгч нар давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлтэй гэж үзэж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгох санал гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-09-20, **Дугаар**: 178 - **Шийдвэр**: Д.Л-г нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө давуу байдал бий болгосон, З.Б-ыг уг гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон гэм буруутайд тооцож, тус бүр нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, торгох ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 22.1.1, 3.5.1, 5.3.4, 5.3.5, 5.7.3. Иргэний хуулийн 497.1, 510.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2023-12-25, **Дугаар**: 01 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: З.Б нь албан тушаалын байдлаа ашиглан дэмжлэг үзүүлэн хамжигчаар оролцсон байдал тогтоогдоогүй, Д.Л-д холбогдох хэрэгт эргэлзээ үүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, Д.Л, З.Б нарт холбогдох эрүүгийн хэргийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15.2, 34.19.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2024-02-19, **Дугаар**: 2126000490228 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг буруу үнэлж дүгнэсэн, З.Б-ын үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзсэн нь үндэслэлгүй, мөн Д.Л-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Прокурорын эсэргүүцлийг хангаж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - З.Б нь нийтийн албан тушаалтан биш байсан ч Д.Л-ийн гэмт хэрэг үйлдэхэд идэвхтэйгээр дэмжлэг үзүүлсэн нь Эрүүгийн хуулийн 3.5.1-д заасан "гэмт хэргийн хамжигч"-ийн шинжийг хангаж байна. - Д.Л-ийн гэмт хэрэг үйлдэх үед мөрдөгдөж байсан Засгийн газрын 2013 оны 68 дугаар тогтоолоор шууд худалдан авалтын дээд хязгаар 10,000,000 төгрөг байсан ба 18,275,000 төгрөгийн барааг шууд худалдан авсан нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийг зөрчсөн. - Д.Л нь өөрт олгогдсон эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, 18,275,000 төгрөгөөр будаг нийлүүлсэн мэтээр гэрээг нөхөн байгуулж, өөртөө 1,600,000 төгрөгийг авсан нь хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх зорилготой байсан бөгөөд "Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах" гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан. - Анхан шатны шүүх хэрэгт хамааралтай нотлох баримтуудыг бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар нь хянаж, Д.Л, З.Б нарын гэм бурууг Эрүүгийн хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэж тогтоосон. - Давж заалдах шатны шүүх З.Б-ын үйлдлийг хамжигчийн шинжгүй гэж дүгнэсэн, мөн Д.Л-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.