Шүүхээр баталсан эвлэрлийн төлбөрийн хуваарь зөрчигдвөл албадан гаргуулах журам
Шүүхээр баталсан эвлэрлийн төлбөрийн хуваарь зөрчигдвөл гүйцэтгэх хуудас авч, шийдвэр гүйцэтгэх албаар албадан гаргуулах бүрэн журам, хугацаа, практик зөвлөмжийг тайлбарлав.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Оршил
Шүүхээр баталсан эвлэрлийн гэрээний дагуу төлбөрийн хуваарь зөрчигдвөл, эвлэрлийг баталсан шүүгчийн захирамж нь шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэгдэх үндэслэл болж, та гүйцэтгэх хуудас авч шийдвэр гүйцэтгэх албаар дамжуулан төлбөрөө албадан гаргуулах бүрэн боломжтой.
Маргааныг эвлэрүүлэн шийдвэрлэх нь шүүхийн маргааныг хурдан, бага зардлаар эцэслэх арга юм. Гэвч эвлэрлийн гэрээнд тусгасан төлбөрийн хуваарийг хариуцагч (төлбөр төлөгч) биелүүлэхгүй байх тохиолдол практик дээр түгээмэл тохиолддог. Ийм үед нэхэмжлэгч дахин шүүхэд нэхэмжлэл гаргах шаардлагагүй — баталгаажсан эвлэрлийн захирамжаа үндэслэн гүйцэтгэх хуудас авч, албадан гүйцэтгэл эхлүүлэх эрхтэй.
Энэ нийтлэлд эвлэрлийн төлбөрийн хуваарь зөрчигдсөн үед иргэн ямар алхмыг ямар дарааллаар хийх, ямар хугацаанд анхаарах, шийдвэр гүйцэтгэгч ямар арга хэмжээ авах эрхтэйг хууль зүйн үндэслэлтэйгээр тайлбарлав.
Хууль зүйн үндэслэл
Эвлэрлийг баталсан захирамж — албадан гүйцэтгэх үндэслэл
Эвлэрлийн гэрээг шүүх баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон тохиолдолд шүүгч захирамж гаргана. Уг захирамж нь шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэгдэнэ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 75 дугаар зүйлийн 75.6-д "энэхүү захирамжийг хариуцагч сайн дураараа биелүүлээгүй бол шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэнэ" гэж заасан.
Мөн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх үндэслэлийн дунд "эвлэрлийн гэрээг баталгаажуулсан шүүгчийн захирамж" тодорхой орсон байдаг: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 183. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухайн хуулийн 6.2.4-т мөн "шүүхээр баталгаажуулсан ... арбитрын шийдвэр" болон шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны үндэслэлийг жагсаасан: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 6.
Шүүхийн шийдвэр заавал биелэгдэнэ
Шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийг иргэн, хуулийн этгээд заавал биелүүлэх үүрэгтэй; сайн дураараа биелүүлээгүй бол хуульд заасан журмын дагуу албадан гүйцэтгэнэ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 11.
Эвлэрлийн гэрээний агуулга, хүчин төгөлдөр байдал
Эвлэрлийн гэрээ нь талуудын тохиролцсон төлбөрийн хэмжээ, хугацаа, нөхцөлийг тодорхой тусгаж, гарын үсгээр баталгаажсан байна. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74.6-д зохигч эвлэрсэн тохиолдолд эвлэрлийн гэрээг бичгээр байгуулж, хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх үндэслэлийг тодорхойлсон: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 74. Эвлэрүүлэн зуучлалын үр дүнд байгуулсан гэрээг шүүгч баталгаажуулж, холбогдох журмын дагуу захирамж гаргана: Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай, 27.
Гүйцэтгэх хуудас олгох, албадан гүйцэтгэх
Шүүхийн шийдвэр, магадлал, тогтоолыг төлбөр авагч албадан гүйцэтгүүлэх хүсэлт гаргасан тохиолдолд шүүгч захирамж гаргаж, шүүгчийн туслах уг захирамж, шүүхийн шийдвэр, шаардлагатай материалыг захирамж гарснаас хойш 7 хоногийн дотор шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх албанд хүргүүлнэ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 185. Тодорхой тохиолдолд шүүхийн шийдвэр, гүйцэтгэх хуудсыг шийдвэр гүйцэтгэх албанд шууд олгож болно: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 186. Хэрэв гүйцэтгэх хуудас үрэгдсэн бол шүүгчийн захирамжаар дахин олгож болно: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 188.
Практик алхамууд
Эвлэрлийн хуваарь зөрчигдсөн үед дараах дарааллаар ажиллана.
1. Зөрчлийг баримтжуул
Төлбөр төлөгч хуваарийн дагуу төлөөгүй, эсхүл хэсэгчлэн төлсөн байдлыг баримтжуул. Банкны хуулга, гүйлгээний түүх, төлбөр шаардсан мэдэгдэл зэргийг хадгал. Эдгээр нь дараагийн алхамд хүсэлт гаргах үндэслэл болно.
2. Гүйцэтгэх хуудас олгуулахаар шүүхэд хандах
Эвлэрлийг баталсан шүүхэд (эсхүл төлбөр төлөгчийн оршин суугаа газрыг харьяалах шүүхэд) хүсэлт гаргаж, гүйцэтгэх хуудас олгуулна. Хүсэлтэд:
- эвлэрлийг баталсан шүүхийн захирамжийн дугаар, огноо;
- эвлэрлийн гэрээний хувьд зөрчигдсөн заалт;
- гаргуулах төлбөрийн хэмжээ, хугацаа;
- төлбөр төлөгчийн мэдэгдэж буй хаяг, хөрөнгийн мэдээллийг тусгана.
Шүүгч хүсэлтийг хангаж захирамж гаргамагц шүүгчийн туслах 7 хоногийн дотор уг захирамж, шүүхийн шийдвэр, бусад материалыг шийдвэр гүйцэтгэх албанд хүргүүлнэ: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 185.
3. Шийдвэр гүйцэтгэх алба ажиллагаа үүсгэхийг хүлээх
Гүйцэтгэх баримт бичиг хүлээн авснаас хойш ажлын 3 өдрийн дотор ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч иргэний шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны хувийн хэрэг нээж, ажиллагаа үүсгэх тогтоол гарган шийдвэр гүйцэтгэгчид хуваарилна: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 21.
Ажиллагаа нь төлбөр төлөгчийн оршин суугаа, эсхүл эд хөрөнгө байгаа нутаг дэвсгэрийг харьяалах тойргийн шийдвэр гүйцэтгэгчээр явагдана: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 22.
4. Шийдвэр гүйцэтгэгчтэй хамтран ажиллах
Шийдвэр гүйцэтгэгч ажиллагаа үүсгэх тогтоолыг хүлээн авсан даруйд баталгаажуулах арга хэмжээ авна: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44. Та төлбөр төлөгчийн хөрөнгийн талаарх мэдээллээ шийдвэр гүйцэтгэгчид өгч, ажиллагааг хурдасгаж болно.
Шийдвэр гүйцэтгэгчийн авах боломжтой арга хэмжээ
Шийдвэр гүйцэтгэгч гүйцэтгэлийг баталгаажуулах зорилгоор дараах арга хэмжээг авах эрхтэй: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44.
- талуудыг, бусад этгээдийг дуудан ирүүлэх;
- шаардлагатай баримт бичиг, лавлагаа гаргуулан авах;
- төлбөр төлөгчийн хөрөнгийн мэдүүлэг гаргуулах;
- орон байрнаас бусад газар, агуулах, эзэмшил газарт нэвтрэн үзлэг хийх;
- мөнгөн хадгаламж, харилцах данснаас суутгал хийх, дансны зарлагын гүйлгээг хаах;
- эд хөрөнгө, эрхийг битүүмжлэх, хураан авах, худалдан борлуулах;
- төлбөр төлөгчийн гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх;
- төлбөр төлөгч, түүний эд хөрөнгийг эрэн сурвалжлах.
Гаргуулсан хөрөнгө төлбөрийн шаардлагыг хангахад хүрэлцэхгүй бол төлбөрийг хэсэгчлэн гүйцэтгэж болно: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 111. Төлбөр төлөгчөөс шүүхийн шийдвэрт заасан хөрөнгө, мөнгийг гаргуулснаар төлбөрийг биелүүлсэнд тооцно: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 113.
Анхаарах хугацаа
Гүйцэтгэх хуудас олгож, албадан гүйцэтгэхэд хугацааны хязгаарлалт бий. Хуульд өөрөөр заагаагүй бол шүүхийн шийдвэр (үүнд эвлэрлийг баталсан захирамж) хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш 4 жил өнгөрсөн тохиолдолд иргэний шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа үүсгэхгүй: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 18.
Хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хэтрүүлсэн нь тогтоогдвол нотлох баримтын хамт шүүхэд хүсэлт гаргаж, хэтэрснээс хойш 3 жилийн дотор нөхөн сэргээлгэх боломжтой. Түүнчлэн төлбөр төлөгч шаардлагыг биелүүлэхээс зайлсхийсэн, оргон зайлсан хугацааг энэ хугацаанд оруулан тооцохгүй: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 18.
Төлбөр төлөгчийн боломж
Эвлэрлийн хуваарийн дагуу төлж чадахгүй болсон төлбөр төлөгч дараах боломжийг ашиглаж болно.
- Гүйцэтгэлийг хойшлуулах: ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлөхгүй бол баталгаажуулах арга хэмжээ авсны үндсэн дээр гүйцэтгэх баримт бичгийн гүйцэтгэлийг 30 хүртэл хоногоор хойшлуулж болно: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 26.
- Хэсэгчлэн төлөх: гаргуулсан хөрөнгө шаардлагыг хангахад хүрэлцэхгүй бол хэсэгчлэн гүйцэтгэж болно: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 111.
- Нэмэлт хугацаа, хуваарь тогтоолгох: хариуцагчийн санхүүгийн байдал, зайлшгүй шалтгаанаар шийдвэрийг биелүүлэх нэмэлт хугацаа тогтоох, хуваарийн дагуу хэсэгчлэн төлөхөөр шүүхийн шийдвэрт зааж болно; нэмэлт хугацаа шийдвэр гарснаас хойш зургаан сараас илүүгүй байна: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 75^10.
Шүүхийн практик
Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны талаархи маргаан нь ихэвчлэн шийдвэр гүйцэтгэгчийн үйлдэл, эд хөрөнгийг битүүмжлэлээс чөлөөлөх, хохирол нөхөн төлүүлэх асуудлаар гардаг. Талууд шийдвэр гүйцэтгэгчийн авсан арга хэмжээг зөвшөөрөөгүй бол арга хэмжээ авсан өдрөөс хойш 7 хоногийн дотор ахлах шийдвэр гүйцэтгэгчид гомдол гаргаж, цаашлаад шүүхэд хандах эрхтэй: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44. Гаргуулахаар хураагдсан хөрөнгийн өмчлөх эрхтэй холбоотой маргаан гарвал тухайн эд хөрөнгийг битүүмжлэх жагсаалтаас хасуулах, чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл гаргаж болно: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 122.
Түгээмэл асуултууд
Эвлэрлийн гэрээгээр тогтоосон төлбөрийн хуваарь зөрчигдвөл гүйцэтгэх хуудсыг яаж авах вэ?
Эвлэрлийн гэрээг шүүгч баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон захирамж нь албадан гүйцэтгэх үндэслэл болно. Төлбөр авагч нь төлбөр төлөгчийн оршин суугаа газрыг харьяалах шүүхэд хүсэлт гаргаж, шүүгч захирамж гаргасны дараа гүйцэтгэх хуудсыг шийдвэр гүйцэтгэх албанд хүргүүлнэ. Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 75, 185.
Эвлэрлийн захирамжийн дагуу албадан гаргуулахад хэдэн жилийн хугацаа байдаг вэ?
Хуульд өөрөөр заагаагүй бол шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш дөрвөн жилийн дотор иргэний шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа үүсгэх ёстой. Хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хэтрүүлсэн бол шүүхэд хүсэлт гаргаж сэргээлгэх боломжтой: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 18.
Шийдвэр гүйцэтгэгч ямар арга хэмжээ авах эрхтэй вэ?
Шийдвэр гүйцэтгэгч талуудыг дуудан ирүүлэх, баримт бичиг гаргуулах, хөрөнгийн мэдүүлэг авах, дансны гүйлгээг хаах, эд хөрөнгийг битүүмжлэх, хураан авах, худалдан борлуулах, гадаадад зорчих эрхийг түдгэлзүүлэх зэрэг арга хэмжээ авах эрхтэй: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44.
Төлбөр төлөгч хуваарийн дагуу төлөх боломжгүй болсон бол яах вэ?
Гүйцэтгэлийг 30 хүртэл хоногоор хойшлуулах, хэсэгчлэн төлөх, эсхүл шүүхээс нэмэлт хугацаа, хуваарь тогтоолгох боломжтой: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 26, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 75^10.
Шийдвэр гүйцэтгэгчийн үйлдэлд гомдол гаргаж болох уу?
Болно. Шийдвэр гүйцэтгэгчийн авсан арга хэмжээ, гаргасан шийдвэрийг зөвшөөрөөгүй бол арга хэмжээ авсан өдрөөс хойш долоо хоногийн дотор ахлах шийдвэр гүйцэтгэгчид гомдол гаргах эрхтэй: Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44.
Дүгнэлт
Шүүхээр баталсан эвлэрлийн гэрээний төлбөрийн хуваарь зөрчигдвөл та дахин нэхэмжлэл гаргах шаардлагагүй — батлагдсан захирамж нь шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэгдэх үндэслэл болно. Гол алхмууд:
- Зөрчлийг баримт бичиг, гүйлгээний түүхээр баримтжуул.
- Шүүхэд хүсэлт гаргаж гүйцэтгэх хуудас олгуул.
- Шийдвэр гүйцэтгэх алба ажиллагаа үүсгэхийг хүлээ (ажлын 3 өдөр).
- Шийдвэр гүйцэтгэгчтэй хамтран ажиллаж, хөрөнгийн мэдээллээр ханга.
Хамгийн чухал нь хугацааг хэтрүүлэхгүй байх — шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноос хойш 4 жилийн дотор ажиллагаа үүсгэх ёстойг сана. Төлбөр төлөгчийн хувьд хуваарь хүндэрсэн тохиолдолд гүйцэтгэлийг хойшлуулах, нэмэлт хугацаа тогтоолгох боломжоо цаг тухайд нь ашиглах нь зүйтэй. Маргаантай асуудал үүссэн тохиолдолд мэргэжлийн өмгөөлөгчтэй зөвлөлдөх нь эрх ашгаа бүрэн хамгаалах баталгаа болно.