Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай
4 дүгээр зүйл.Монгол Улсын Их Хурлын сонгууль
- Эхэд тэмдэглэсэн төлөв
- Албан эхэд хүчинтэй
- Баталсан
- Сангийн хувилбар нийтэлсэн
Legalinfo.mn-ийн эх бичвэрийн унших хувилбар. Хамгийн сүүлийн өөрчлөлт, мөрдөх хугацааг албан эхээс шалгана уу.
4.1.Монгол Улсын Их Хурлын сонгууль нь /цаашид "сонгууль" гэх/ Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэд нийтээрээ, чөлөөтэй, шууд сонгох эрхийн үндсэн дээр саналаа нууцаар гаргаж, төрийн эрх барих дээд байгууллагыг өөрсдийн төлөөллөөр бүрдүүлж байгаа үндсэн арга мөн.
4.2.Улсын Их Хурлын сонгуулийг сонгуулийн холимог тогтолцоогоор явуулна. Улсын Их Хурлын далан найман гишүүнийг олныг төлөөлөх, дөчин найман гишүүнийг хувь тэнцүүлэн төлөөлөх аргаар сонгоно. /Энэ хэсгийг 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./
4.3.Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Хорин нэгдүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасны дагуу Улсын Их Хурлын 126 гишүүнийг дараах байдлаар сонгоно: /Энэ хэсгийг 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./
4.3.1.Улсын Их Хурлын 78 гишүүнийг энэ хуульд заасны дагуу байгуулагдсан сонгуулийн тойргоос олныг төлөөлөх /мажоритар/ аргаар; /Энэ заалтыг 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./
4.3.2.Улсын Их Хурлын 48 гишүүнийг хувь тэнцүүлэн төлөөлөх /пропорционал/ аргаар. /Энэ заалтыг 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./
Тайлбар: -“олныг төлөөлөх /мажоритар/ арга” гэж тухайн тойрогт ногдох мандатын тоотой тэнцүү бөгөөд хамгийн олон санал авсан нэр дэвшигчийг Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдсонд тооцохыг ойлгоно. -“хувь тэнцүүлэн төлөөлөх /пропорционал/ арга” гэж сонгуульд оролцохоор бүртгүүлсэн нам, эвслийн авсан саналынх нь тоо, хувьд үндэслэн энэ хуульд заасны дагуу суудал хуваарилж, Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдсонд тооцохыг ойлгоно. /Энэ тайлбарыг 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан./
4.4.Сонгууль ээлжит, ээлжит бус, нөхөн сонгууль гэсэн төрөлтэй байна.
4.5."Ээлжит сонгууль" гэж Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Хорин нэгдүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар дөрвөн жил тутам явагдах сонгуулийг ойлгоно.
4.6.“Ээлжит бус сонгууль” гэж Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Хорин хоёрдугаар зүйлийн 2, 3 дахь хэсэгт зааснаар Улсын Их Хурал өөрөө тарах шийдвэр гаргасан, эсхүл Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Улсын Их Хурлыг тараах шийдвэр гаргасан тохиолдолд явагдах сонгуулийг ойлгоно. /Энэ хэсэгт 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан./
4.7.“Нөхөн сонгууль” гэж энэ хуулийн 77.2-т заасны дагуу Улсын Их Хурлын гишүүний орон гарсан суудлыг нөхөх зорилгоор явагдах сонгуулийг ойлгоно. /Энэ хэсэгт 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан./
4.8.Санал хураалт нэмэлт, дахин санал хураалт гэсэн төрөлтэй байна.
4.8.1."нэмэлт санал хураалт" гэж энэ хуулийн 78 дугаар зүйлд заасны дагуу явагдах санал хураалтыг;
4.8.2."дахин санал хураалт" гэж энэ хуулийн 79 дүгээр зүйлд заасан нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд явагдах санал хураалтыг.
Энэ зүйлд иш татсан заалтууд
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 77 дугаар зүйл.Нөхөн сонгууль явуулах, орон гарсан суудлыг нөхөх /Энэ зүйлийн гарчигт 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан./
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 77.2-т заасны дагуу Улсын Их Хурлын гишүүний орон гарсан суудлыг нөхөх зорилгоор явагдах с
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 78 дугаар зүйл.Нэмэлт санал хураалт явуулах
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 78 дугаар зүйлд заасны дагуу явагдах санал хураалтыг;
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 79 дүгээр зүйл.Санал хураалтыг хүчингүйд тооцох, дахин санал хураалт явуулах
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 79 дүгээр зүйлд заасан нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд явагдах санал хураалтыг.
Энэ зүйлийг иш татсан заалтууд
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 11 дүгээр зүйл.Сонгуулийн нутаг дэвсгэр, тойрог
Ишлэлийн эх
Энэ хуулийн 4.3.1-д заасны дагуу Улсын Их Хурлын гишүүнийг сонгох сонгуулийн нутаг дэвсгэр нь тойрогт
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 11 дүгээр зүйл.Сонгуулийн нутаг дэвсгэр, тойрог
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.3.2-т заасан жагсаалтаар сонгох сонгуульд Монгол Улсын нутаг дэвсгэр сонгуулийн нэг тойр
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 12 дугаар зүйл.Сонгуулийн тойрог байгуулах
Ишлэлийн эх
Энэ хуулийн 4.6-д заасны дагуу ээлжит бус сонгууль явуулах тохиолдолд Улсын Их Хурал ээлжит бус сонгуу
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 53 дугаар зүйл.Сонгуулийн хандив
Ишлэлийн эх
Энэ хуулийн 4.3.2-т заасан жагсаалтаар нэр дэвшигч нь нам, эвслийн сонгуулийн сурталчилгаанд зориулан
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 59 дүгээр зүйл.Саналын хуудас
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.3.1-д заасан сонгуулийн тойрогт нэр дэвшигчид өгсөн саналыг тэмдэглэх;
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 59 дүгээр зүйл.Саналын хуудас
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.3.2-т заасан нам, эвсэлд өгсөн саналыг тэмдэглэх.
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 71 дүгээр зүйл.Санал хураалтын дүн гаргах, дамжуулах
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.8.1-д заасан нэмэлт санал хураалт явагдах нөхцөл үүссэнээс бусад тохиолдолд санал авахад
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 74 дүгээр зүйл.Сонгуулийн дүн гаргах, мэдээлэх
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.3.1-д заасан сонгуулийн тойрогт нэр дэвшигчийн санал хураалтын дүнг дараах байдлаар гарг
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 74 дүгээр зүйл.Сонгуулийн дүн гаргах, мэдээлэх
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.3.1-д заасан тойрогт ногдох нийт мандатын 50 буюу түүнээс дээш хувьд нь нэр дэвшүүлсэн б
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 74 дүгээр зүйл.Сонгуулийн дүн гаргах, мэдээлэх
Ишлэлийн эх
энэ хуулийн 4.3.2-т заасан жагсаалтаар нэр дэвшигчийн санал хураалтын дүнг дараах байдлаар гаргана:
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 76 дугаар зүйл.Ээлжит бус сонгууль явуулах
Ишлэлийн эх
Энэ хуулийн 4.6-д заасан үндэслэлээр ээлжит бус сонгууль явагдана.
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 77 дугаар зүйл.Нөхөн сонгууль явуулах, орон гарсан суудлыг нөхөх /Энэ зүйлийн гарчигт 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан./
Ишлэлийн эх
Энэ хуулийн 4.3.1-д заасан сонгуулийн тойрогт нэр дэвшиж сонгогдсон Улсын Их Хурлын гишүүний орон гарс
- Монгол улсын их хурлын сонгуулийн тухай: 77 дугаар зүйл.Нөхөн сонгууль явуулах, орон гарсан суудлыг нөхөх /Энэ зүйлийн гарчигт 2023 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар нэмэлт оруулсан./
Ишлэлийн эх
Энэ хуулийн 4.3.2-т заасан жагсаалтаар нэр дэвшиж сонгогдсон Улсын Их Хурлын гишүүний орон гарсан бол
