18.12 дугаар зүйл.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэх журам /Энэ зүйлийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

1.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэхэд энэ хуулийн Арвандолдугаар бүлэгт заасан тусгай журмаас гадна энэ зүйлд заасан журмыг баримтална. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

2.Өсвөр насны хүн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, мөрдөн шалгах ажиллагааг шуурхай явуулж гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлсэн бол хэргээ хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх тухай хүсэлтийг мөрдөгч, эсхүл прокурорт гаргаж болно. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

3.Өсвөр насны хүн, түүний өмгөөлөгч энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хүсэлтийг прокурор хэргийг шүүхэд шилжүүлэхээс өмнө гаргана. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

4.Өсвөр насны хүн энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хүсэлтийг гаргахад энэ хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэсэг хамаарахгүй. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

5.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд өмгөөлөгчөөс гадна хууль ёсны төлөөлөгчийг оролцуулна. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

6.Прокурор, мөрдөгч энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх хүсэлт гаргасан өсвөр насны хүн, хууль ёсны төлөөлөгчид Эрүүгийн хуулийн 5.5 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэг, 8.8 дугаар зүйл, 8.4 дүгээр зүйлд заасныг үндэслэн ял хөнгөрүүлж оногдуулах, ялаас чөлөөлөх, 8.6 дугаар зүйлд заасныг үндэслэн хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулах, 8.7 дугаар зүйлд заасныг үндэслэн ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах тухай энэ зүйл болон энэ хуулийн Арвандолдугаар бүлэгт заасан журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх үндэслэл, журмыг танилцуулна. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

7.Прокурор хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжтой гэж үзсэн бол мөрдөгч 14 хоногийн дотор мөрдөн байцаалт явуулна. Хялбаршуулсан журмаар мөрдөн шалгах ажиллагааг 14 хоногийн дотор дуусгах боломжгүй бол прокурор энэ хуулийн 31.13 дугаар зүйлд заасны дагуу мөрдөн байцаалт явуулах хугацааг сунгана. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

8.Прокурор хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгчид энэ хуулийн 17.2 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан шийдвэрийг мэдэгдэж, энэ хуулийн Наймдугаар бүлэгт заасан эрх, үүргийг танилцуулна. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

9.Эрүүгийн хэргийг ердийн журмаар хянан шийдвэрлэсэн нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлсэн өсвөр насны хүнд Эрүүгийн хуулийн 5.5 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэг, 8.8 дугаар зүйл, 8.4 дүгээр зүйлд заасныг үндэслэн ял хөнгөрүүлж оногдуулах, ялаас чөлөөлөх, 8.6 дугаар зүйлд заасныг үндэслэн хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулах, 8.7 дугаар зүйлд заасныг үндэслэн ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ хэрэглэхэд саад болохгүй. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

10.Прокурор хялбаршуулсан журмаар мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулсан хэргийн материалтай даруй танилцаж, дараах нөхцөл байдал тогтоогдсон эсэхийг хянана: /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

10.1.гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн эсэх; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

10.2.энэ хуулийн 18.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан нөхцөл байдал; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

10.3.гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлох баримтаар тогтоогдсон эсэх. /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

11.Өсвөр насны хүн, түүний өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх хүсэлтээсээ татгалзсан, хэргийн зүйлчлэл, хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаар санал зөрсөн, эсхүл энэ зүйлийн 10 дахь хэсэгт заасан нөхцөл байдал тогтоогдоогүй бол хэргийг ердийн журмаар шийдвэрлэхээр прокурор тогтоол гаргана. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

12.Прокурор өсвөр насны хүний гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэмт хэрэг үйлдэхэд нөлөөлсөн шалтгаан нөхцөл, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хохирол нөхөн төлсөн, эсхүл хохирол нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн байдал, түүний хувийн байдал, хохирогчийн гаргасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх талаарх санал, хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээний талаар гаргасан саналыг харгалзан түүнд хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаар өсвөр насны хүн, түүний өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгчид танилцуулж, зөвшөөрвөл гарын үсэг зуруулж, яллах дүгнэлт үйлдэн хэргийг шүүхэд даруй шилжүүлнэ. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

13.Өсвөр насны хүн, түүний хууль ёсны төлөөлөгч гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг хүлээн зөвшөөрч нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн бол шүүх уг хохирлыг эрүүгийн хэрэгтэй хамт шийдвэрлэнэ. Сэтгэцэд учирсан хор уршгийн нөхөн төлбөр болон бусад тохиолдолд хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгчийн гаргасан иргэний нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж, иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар шийдвэрлүүлэхээр шилжүүлж болно. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

14.Шүүх хялбаршуулсан журмаар хэргийг хянан шийдвэрлэх үндэслэл тогтоогдвол өсвөр насны хүнийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, прокурорын саналын хүрээнд өсвөр насны хүний эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх, эсхүл эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх тухай шийдвэр гаргана. /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө./

АРВАН ЕСДҮГЭЭР БҮЛЭГ

ЭМНЭЛГИЙН ЧАНАРТАЙ АЛБАДЛАГЫН АРГА ХЭМЖЭЭ ХЭРЭГЛЭХ ЖУРАМ