Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Төрийн албаны удирдах албан тушаалтныг томилох, чөлөөлөхөд хэрэглэсэн захиргааны актын хуульд нийцэх эсэх, мөн нотлох баримтын үнэлгээний зөрчлийг маргааны гол асуудал болгож, төрийн албаны томилолтын хууль ёсны байдлыг эрх зүйн хяналтаар шийдвэрлэв. Нэхэмжлэгч аймгийн Засаг даргын гаргасан захирамжуудыг хүчингүй болгож, өмнөх албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоохыг шаардсан бол хариуцагч тал томилолт нь хуулийн шаардлагыг зөрчсөн, нотлох баримт дутмаг гэж үзсэн. Гуравдагч этгээд сонгуульд нэр дэвшиж, албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх ёстой байсан ч шүүхийн шийдвэрээр ажилдаа эгүүлэн томилогдсоны дараа чөлөөлөгдсөн нь хуульд нийцсэн гэж тайлбарласан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Аймгийн Засаг даргын захирамжуудыг хүчингүй болгож, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгчийг ажлын сул орон тоо гараагүй, сонгон шалгаруулалт явуулаагүй, зөвшилцөөгүй, ашиг сонирхлын мэдүүлгийг хянуулаагүй гэсэн үндэслэлээр томилогдсон нь хуульд нийцээгүй, мөн нотлох баримтын хуулбарыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх энэхүү магадлалыг хэвээр үлдээв. Учир нь давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн томилолтын хууль бус байдлыг шалгахад анхаарлаа хандуулж, соёлын байгууллагын даргыг томилохдоо холбогдох төрийн байгууллагатай зөвшилцсөн эсэх, мэргэжил, ажилласан хугацааны шаардлагыг хангасан эсэхийг зөв тогтоосон байна. Мөн гуравдагч этгээдийн хувьд сонгуульд нэр дэвшиж бүртгүүлсний дагуу албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн нь Сонгуулийн тухай хуулийн заалтыг зөрчөөгүй, анхан шатны шүүх үүнийг буруу үнэлсэн гэж дүгнэжээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төрийн албаны удирдах албан тушаалтныг томилохдоо соёлын асуудал хариуцсан төрийн байгууллагатай зөвшилцөх, мэргэжил болон ажилласан хугацааны шаардлагыг хангасан эсэхийг шалгах нь хуулийн үндсэн шаардлага бөгөөд эдгээрийг хангасан тохиолдолд томилолтыг хуульд нийцсэн гэж үзнэ (Соёлын тухай хууль 15.2).
• Орон нутгийн хурлын сонгуульд нэр дэвшиж, нэр дэвшигчээр бүртгүүлсэн төрийн албаны удирдах албан тушаалтан албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх ёстой бөгөөд энэ үндэслэлээр гаргасан захирамж хуульд нийцэнэ (Сонгуулийн тухай хууль 154.4).
• Шүүх нь хэргийг шийдвэрлэхдээ зөвхөн нэг талын эрх ашгийг хамгаалахаас гадна, захиргааны байгууллагын гаргасан актын хууль ёсны байдлыг бүрэн дүүрэн шалгах, нотлох баримтыг хуульд заасан үүргийн дагуу үнэлэх үүрэгтэй (Захиргааны хэргийн шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 127.1).