Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нийтийн эзэмшлийн бус хувийн эзэмшлийн газар дээр сурталчилгааны байгууламж байрлуулахад орон нутгийн захиргааны байгууллагын зөвшөөрөл авах шаардлагатай эсэх, мөн нийслэлийн Хурлын баталсан журам энэ хүрээнд эрх хэмжээгээ хэтрүүлсэн эсэхэд үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч компани эзэмшигчийн зөвшөөрөлтэйгөөр хувийн газар дээр самбар байрлуулсан ч, захиргааны байгууллага нь нийслэлийн Хурлын журамд заасан зөвшөөрөл авах үүргийг мөрдөөгүй гэж үзэн байгууламжийг албадан буулгасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зар сурталчилгааны тухай хууль нь зөвшөөрөл авах шаардлагыг зөвхөн нийтийн эзэмшлийн газар, барилгад хамааруулсан боловч нийслэлийн Хурлын журам нь хуулийн хүрээг хэтрүүлж, хувийн эзэмшлийн газар дээр ч мөн зөвшөөрөл авахыг шаардсан тул тухайн журам болон захиргааны байгууллагын буулгалтын үйлдлийг хууль бус гэж үзэж, хохирлоо нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нийслэлийн Хурал нь хуулийн дагуу хотын нутаг дэвсгэрт байрлах бүх сурталчилгааны нийтлэг журмыг тогтоох эрхтэй бөгөөд журам нь хуульд нийцсэн. Нэхэмжлэгч нь зөвшөөрөл авах үүргийг мөрдөөгүй тул захиргааны албан тушаалтны үйлдэл хууль бус биш гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. Учир нь Зар сурталчилгааны тухай хууль 9.4, Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 19.1.4-т заасныг үндэслэн нийслэлийн Хурлын журамд "аж ахуйн нэгжийн хууль ёсоор эзэмшиж буй газар"-т хамааруулсан зөвшөөрлийн шаардлагыг илт хууль бус гэж үзсэн. Мөн захиргааны байгууллагын албадан буулгалтын үйлдэл хууль бус байсан тул нотлогдсон хохирлыг нөхөн төлүүлэх үүрэг хүлээлгэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага нь Зар сурталчилгааны тухай хуульд заасны дагуу зөвхөн нийтийн эзэмшлийн газар, барилга, байгууламж дээрх сурталчилгааны зөвшөөрлийн нийтлэг журмыг тогтоох эрхтэй бөгөөд энэ эрхийг хувийн эзэмшлийн газар, барилгад хамааруулан хэтрүүлэн хэрэглэж болохгүй (Зар сурталчилгааны тухай хууль 9.4).
• Нийслэлийн Хурал нь нутаг дэвсгэрийн асуудлыг бие даан шийдвэрлэх эрхтэй боловч тусгайлсан хуулиар тодорхой зааж өгсөн эрх мэдлийг хэтрүүлж, хуульд заагаагүй үүрэг, хураамж үүсгэх зохицуулалт хийх боломжгүй (Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 19.1.4).
• Захиргааны байгууллагын хууль бус үйлдлийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхдээ зөвхөн баримтаар нотлогдсон, үйлдэлтэй шууд холбоотой зардлыг л тооцно (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 127.2.4).