Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Төрийн албан хаагчийг ажлаас чөлөөлсөн захиргааны актын хууль ёсны байдал, мөн түүнийг хүчингүй болгосны үндсэн дээр ажил албан тушаалд эгүүлэн томилох, хохирлыг нөхөн төлүүлэх асуудал. Захиргааны байгууллага нь ажилтан нарын төрийн албаны шаардлага хангаагүй гэж үзэн ажлаас чөлөөлсөн тушаал гаргасан. Нэхэмжлэгчид уг тушаалуудыг хууль бус гэж үзэн хүчингүй болгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин, даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх, мөн ажил албан тушаалд эгүүлэн томилохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажлаас чөлөөлсөн тушаалуудыг хүчингүй болгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх, мөн өмнө эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн томилохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Ажилтан нарын төрийн албаны шаардлага хангаагүй тул ажлаас чөлөөлөх нь үндэслэлтэй гэж үзсэн. Мөн давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн хүрээг хэтэрч, сонгон шалгаруулалт явуулахыг даалгасан нь буруу, мөн нотлох баримтыг буруу үнэлсэн гэж гомдол гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, зарим нэхэмжлэгчдийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх, ажил албан тушаалд эгүүлэн томилохыг даалгасан. Улсын дээд шүүх энэхүү магадлалыг хэсэгчлэн өөрчилсөн. Шүүх нь давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн хүрээг хэтэрч, сонгон шалгаруулалт явуулахыг даалгасан хэсгийг зөв гэж үзсэн ч, хохирлыг нөхөн төлүүлэх үндэслэлийг Хөдөлмөрийн тухай хуулиас Захиргааны ерөнхий хуулийн заалт руу шилжүүлж, улсын тэмдэгтийн хураамжийн асуудлыг шийдвэрлэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны байгууллага нь ажилтан нарыг төрийн албаны шаардлага хангаагүй гэж үзэн ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг хууль бус гэж үзэхэд, ажил албан тушаалд эгүүлэн томилохын тулд сонгон шалгаруулалт явуулах шаардлагатай (Төрийн албаны тухай хууль 27.2.3).
• Ажилгүй байсан хугацааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх үндэслэлийг Хөдөлмөрийн тухай хуулиас илүүтэйгээр Захиргааны ерөнхий хуулийн заалтаар тодорхойлох нь зүйтэй (Захиргааны ерөнхий хууль 100.1).
• Шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээг хэтэрч, маргаагүй асуудлаар дүгнэлт хийх боломжгүй боловч, захиргааны актын хууль бус байдлыг тогтоосон тохиолдолд хохирлыг нөхөн төлүүлэх үүргийг хариуцагчид даалгах нь зөв (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.5).