Тогтоол №3248·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Т о ж" ХХК-ийн 2018-2021 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн татварын хяналт шалгалтаар 2020 онд 191,401,045.75 төгрөгийн, 2021 онд 455,883,613.73 төгрөгийн материалын зардлыг үндэслэлгүйгээр илүү тооцсон гэж нийт 95,695,170.82 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Т о ж" ХХК нь нөхөн ногдуулсан 95,695,170.82 төгрөгийн татвар, торгууль, алдангийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Учир нь Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 13 дугаар зүйлд заасан хүчин төгөлдөр баримтууд байхад зардалд тооцоогүй нь үндэслэлгүй.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нь "Т о ж" ХХК нь импортоор бараа худалдан авахдаа барааны үнийг нийлүүлэгчийн данс руу, тээврийн хөлсийг карго компанийн захирлын дансанд шилжүүлсэн нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 13.1, 13.1.4-т заасан шаардлагыг хангахгүй байна гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-05-09, **Дугаар**: 128/ШШ2023/0421
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 13.1.4, Татварын ерөнхий хуулийн 28.5, 41.12.3-т зааснаар татвар ногдох орлогоос хасагдах зардал нь дахин давтагдашгүй дугаар бүхий төлбөрийн баримт, эсхүл импортын бараанд татвар ногдуулж, гаалийн байгууллагад төлсөн тухай баримтаар баталгаажсан байх ёстой. Нэхэмжлэгч нь эдгээр шаардлагыг хангасан баримтыг шалгалтад гаргаж өгөөгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-02-06, **Дугаар**: 221/МА2024/0092
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч нь зардлаа нотлох хуульд заасан шаардлага хангасан баримтыг татварын хяналт шалгалтын явцад гаргаж өгөөгүй тул татварын нөхөн ногдуулалтын акт үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-16, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/0132
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, нотлох баримтыг үнэлээгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг тодорхой бус байхад шийдвэрлэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх хэргийн үйл баримтыг бүрэн дүүрэн шалгаагүйгээс хууль хэрэглээний шинэ ойлголтыг тогтоох боломжгүй гэж үзсэн.
- Нэхэмжлэгч актын аль хэсгийг хүчингүй болгуулах эсвэл өөрчлүүлэхээр маргаж байгаа нь тодорхойгүй байхад шүүх тодруулаагүй нь буруу.
- Хоёр шатны шүүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор үнэлээгүй, хэргийн үйл баримтыг бүрэн тодруулалгүй, зөвхөн баримтын бүрдлийн шаардлага талаас нь дүгнэсэн нь учир дутагдалтай.
- Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 18.4-т зааснаар хасагдах зардал нь тухайн орлогыг олохтой холбоотой байх бөгөөд 13.1-д заасан шаардлагыг хангасан байх ёстой.
- Нэхэмжлэгчийн гаргаж өгсөн маргаан бүхий зардлын баримтууд нь компанийн орлогыг олохтой холбогдож гарсан зардал мөн эсэхийг шалгаж тогтоох шаардлагатай.
- Импортын барааны хувьд "дахин давтагдашгүй дугаар бүхий төлбөрийн баримт" шаардах боломжгүй, харин гаалийн татвар төлснийг нотлох баримтыг шаардах эсэхэд шүүх дүгнэлт өгөх хэрэгтэй.
- Нэхэмжлэгчийн карго компаниар дамжуулан бараа импортолсон, Ковид-19 цар тахлын үед гаалийн бүрдүүлэлтийг хийлгэсэн тухай тайлбарыг нягтлан, төлбөрт гаалийн хураамж, татвар багтсан эсэхийг тодруулах шаардлагатай.
- Нэхэмжлэгчийг нөхөн татвар төлөх үүрэгтэй гэж үзвэл 2020 оны Татварын алданги, торгуулиас чөлөөлөх тухай хуулийг хэрэглэх эсэх талаар шүүх дүгнэлт өгөх нь зүйтэй.
ХуульTech