Тогтоол №625

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь байгууллагын мэргэжилтнээр ажиллаж байгаад жирэмсний, амаржсаны болон хүүхэд асрах чөлөө авсан. Хүүхэд асрах чөлөө дууссаны дараа ажилдаа эргэн орох хүсэлт тавихад байгууллага томилгооны шийдвэр гаргахыг хүлээлгэсэн. Улмаар албан ёсны шийдвэр гаргуулахаар удаа дараа хандсан боловч хариуцагч ажлаас чөлөөлсөн шийдвэр байхгүй, ажилд эгүүлэн томилох боломжгүй гэх зэргээр хариулж, Төрийн албаны зөвлөл түүнийг албан хаагч хэвээр байгааг тогтоосон. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн ажилд эгүүлэн авахгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, ажилд эгүүлэн томилох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг албан үүргээ орхисон, туршилтын хугацаатай ажилтан байсан тул ажлын байрыг нь хадгалах үүрэггүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн гэж маргасан.

АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагч байгууллагын даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоосон. Нэхэмжлэгчийг өмнөх албан тушаалтай ижил түвшний албан тушаалд эгүүлэн томилж, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс олгож, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөхийг даалгасан. Хуулийн үндэслэл: Төрийн албаны тухай хуулийн 11.6, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 35.1, 35.1.4, 106.2.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч байгууллагын төлөөлөгч нэхэмжлэгчийг жинхлээгүй ажилтан байсан, хүүхэд асрах чөлөө хүсээгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн гэх үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилсөн. Нэхэмжлэгчийг ажилд эгүүлэн томилохыг даалгасан хэсгийг хэвээр үлдээсэн боловч, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс олгох хугацааг нэхэмжлэгчийн гомдол гаргасан өдрөөс эхлэн тооцохоор өөрчилсөн. Харин хүүхдээ гурван нас хүртэл асрах хугацааны нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөхийг хариуцагч байгууллагад даалгасан.

ҮНДЭСЛЭЛ: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 35.1.4, 106.1-д зааснаар хүүхэд асрах чөлөөтэй ажилтны ажил, албан тушаалыг хадгалах үүрэгтэй тул нэхэмжлэгчийг жинхлээгүй ажилтан гэх гомдол үндэслэлгүй. Хариуцагч нэхэмжлэгчийг албан ёсны шийдвэрээр ажлаас чөлөөлөөгүй, хөдөлмөрийн харилцааг дуусгавар болгоогүй тул ажил олгогчийн үүрэг хэвээр байна. Нэхэмжлэгч нь ажилдаа эргэн орох хүсэлтээ шийдвэрлүүлээгүй талаар 3 жилийн хугацаанд хуулийн дагуу гомдол гаргаагүй нь өөрөөсөө хамааралтай тул ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг түүний гомдол гаргасан үеэс эхлэн тооцох нь зүйтэй. Харин хүүхэд асрах чөлөөний хугацааны нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөөгүй нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 3.3.3-ыг зөрчсөн тул нөхөн төлүүлэх үндэслэлтэй. Эмэгтэй хүний болон хүүхдийн эрхийг хамгаалсан Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 35.1.4, 106.1.2 зэрэг зохицуулалтууд нь нэхэмжлэгч гомдол гаргахгүй удсан ч ажил олгогчийн ажилд эгүүлэн ажиллуулах үүргийг дуусгавар болгохгүй.