Тогтоол №603

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь цэргийн тэтгэвэрт гарснаас хойш тэтгэвэр бодох дундаж цалинг дутуу тооцсон, илүү ажилласан хугацааг бүрэн оруулаагүй, Засгийн газрын 2007 оны нэгдүгээр сарын 10-ны өдрийн 15 дугаар тогтоолоор нэмэгдсэн 15 хувийн тэтгэвэрт хамруулаагүй, тэтгэвэр тогтоолтын хуудас нь хууль ёсны бус гэж үзэн Нийгмийн даатгалын хэлтэстэй маргаж, тэтгэврийг шинэчлэн тогтоолгох, дутуу олгосон тэтгэвэр, алданги, бичиг хэргийн зардлыг гаргуулах, тэтгэвэр тогтоолтын хуудсыг хүчингүй болгох шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь тэтгэврийг холбогдох хууль тогтоомж, Засгийн газрын тогтоолуудын дагуу тогтоож, нэмэгдүүлэн олгосон, тэтгэвэр тогтоолтын хуудас нь байгууллагын даргаар баталгаажсан тул хүчинтэй гэж тайлбарласан.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, Засгийн газрын 2007 оны нэгдүгээр сарын 10-ны өдрийн 15 дугаар тогтоолоор нэмэгдүүлээгүй 15 хувийн зөрүү болох 807,464 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. Дутуу олгосон тэтгэвэр, алданги, тэтгэвэр тогтоолтын хуудсыг хүчингүй болгох, тэтгэврийг шинэчлэн тогтоох, олгож эхлэх хугацааг өөрчлөх зэрэг бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Шийдвэр гаргахдаа Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль, Нийгмийн даатгалын тухай хууль, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг баримталсан.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, тэтгэвэр бодох дундаж цалинг буруу тооцсон, илүү ажилласан хугацааг тооцоогүй, Засгийн газрын тогтоолоор нэмэгдсэн тэтгэвэрт хамруулаагүй, тэтгэвэр тогтоолтын хуудас нь хууль ёсны бус байгаа талаар дахин гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлтээр Засгийн газрын 2007 оны 15 дугаар тогтоолоор тэтгэврийг 2007 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс 15 хувиар нэмэгдүүлэхийг даалгасан боловч Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын аргачлал нь уг тогтоолын үйлчлэх хүрээг хууль бусаар явцууруулсан тул зөрүүг нөхөн олгохыг даалгасан анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байна. Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн "илүү алба хаасан жил тутамд" гэдэг нь 12 сарын хугацааг хамаардаг тул нэхэмжлэгчийн 6 сарын нэмэгдэл тооцоогүй гэх гомдол үндэслэлгүй. Тэтгэврийг тогтмол хугацаанд олгож байсан тул алданги тооцох үндэслэлгүй. Програмаас хэвлэгдсэн тэтгэвэр тогтоолтын хуудсыг захиргааны акт гэж үзэх боломжгүй бөгөөд байгууллагын дарга, дээд байгууллагаар баталгаажсан нь хүчин төгөлдөр тул хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. Нэхэмжлэгч тэтгэвэр тогтоолгох өргөдлөө 2007 оны нэгдүгээр сарын 1-нд гаргасан тул Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн дагуу энэ өдрөөс эхлэн тэтгэвэр олгосон нь хуульд нийцсэн. Анхан шатны шүүх 2011 оны аравдугаар сараас хойших 15 хувийн нэмэгдлийн зөрүүг тооцоогүй нь буруу бөгөөд хариуцагч уг хугацаанд үүссэн зөрүүг тооцож, цаашид тэтгэврийг зөв олгох үүрэгтэйг давж заалдах шатны шүүх онцолсон бөгөөд энэ үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд нэхэмжлэгч дахин шүүхэд хандах боломжтой.