Тогтоол №790·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нар нь 1996 онд "Энэрэл төв"-ийн асрамжид шилжсэнээс хойш тэжээгчээ алдсаны тэтгэврийг үргэлжлүүлэн авч чадаагүй. Нийгмийн даатгалын байгууллагаас "насанд хүрсэн, тэтгэврийн хувийн хэрэг материал олдохгүй байгаа" гэсэн үндэслэлээр тэтгэвэр нөхөн олгохоос татгалзсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Х.Төмөрбаатар, Х.Манлайбаатар, Х.Далайбаатар, Х.Хашбаатар нар нь тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр нөхөн олгохыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Орхон аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтэс нь нэхэмжлэгч нар 19 нас хүрсэн, тэтгэвэр олголтыг саатуулсан нөхцөл байдал нь өөрсдөөс нь хамаарахгүй, мөн Иргэний хуулийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2016-11-03, **Дугаар**: 24
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, нэхэмжлэгч нарт тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр нөхөн олгох тухай шийдвэр гаргахыг хариуцагчид даалгасан.
- **Үндэслэл**: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 15, 12.1.1, Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн (1994 он) 20.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-01-19, **Дугаар**: 221/МА2017/0074
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-03-27, **Дугаар**: 221/МА2017/0074
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал хууль буруу хэрэглэж, хариуцагчийн хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 12.1.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгч нарт тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр авах эрх 1995 онд үүсэж, 1996 оны 6-р сар хүртэл олгогдсон нь тогтоогдсон.
- Нэхэмжлэгч нар "Энэрэл төв"-ийн асрамжид шилжсэнээс хойш тэтгэврээ үргэлжлүүлэн авч чадаагүй, тухайн үед эрх зүйн бүрэн чадамжгүй байсан тул тэтгэвэр олгохыг шаардах боломжгүй байсан.
- Нийгмийн даатгалын байгууллага нь даатгуулагчийн төлсөн шимтгэлээс олгох ёстой тэтгэврийг нөхөн олгохоос татгалзсан нь хууль бус бөгөөд Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16.11-д заасан "Гэр бүл, эх нялхас, хүүхдийн ашиг сонирхлыг төр хамгаална" гэсэн зарчимд харшилж байна.
- Тэтгэврийг тухайн цаг хугацаанд олгоогүй, хүүхдийн ашиг сонирхлыг хамгаалах чиг үүргээ төр бүрэн хэрэгжүүлээгүйн улмаас зөрчигдсөн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлоо сэргээн тогтоолгох захиргааны эрх зүйн харилцаанд Иргэний хуулийн 74-р зүйлд заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа хамаарахгүй.
- Анхан шатны шүүх Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 20.3-ыг баримтлан нэхэмжлэгч нарын тэжээгчээ алдсаны тэтгэврийг 1996 оны 6-р сараас тооцон нөхөн олгохыг хариуцагчид даалгасан нь зөв.
ХуульTech