Тогтоол №1510·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: З.О нь Төрийн тусгай хамгаалалтын газрын нягтлан бодогчоор ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгож, ажлаас чөлөөлөгдсөн. Тэрээр иргэний байгууллагад 16 жил, цэргийн байгууллагад 12 жил 4 сар 12 хоног ажилласан.
- **Нэхэмжлэгч**: Төрийн тусгай хамгаалалтын газрын даргын Б/432 дугаар тушаалын "цэргийн байгууллагад 12 жил 4 сар 12 хоног" болон "хувь тэнцүүлэн тэтгэвэр тогтоолгохоор" гэх хэсгийг хүчингүй болгож, иргэний болон цэргийн байгууллагад ажилласан хугацааг нэгтгэн нийт 20 жил 4 сар 12 хоног цэргийн алба хаасан гэж өөрчлөн бүрэн тэтгэвэр тогтоолгохоор өөрчлөлт оруулахыг даалгах, мөн тушаалын 2 дахь заалтыг хүчингүй болгож, 36 сарын цалинтай тэнцэх нэг удаагийн тэтгэмж олгохыг даалгах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эсэргүүцэж, З.О нь цэргийн алба хаах нас хэтэрч халагдсан, цэргийн байгууллагад 20 жил ажиллаагүй тул 18 сарын тэтгэмж олгоно гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-01, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0273
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, маргаан бүхий тушаалын 1 дэх заалтад хуульд нийцүүлэн өөрчлөлт оруулахыг Төрийн тусгай хамгаалалтын газарт даалгасан.
- **Үндэслэл**: Төрийн албаны тухай хуулийн 32.1, Цэргийн албаны тухай хуулийн 11.5, 11.6, Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 1, 6.4, 8.1.2, 8.2.3, 18.1, 19.1, 19.2, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 24.3, 25.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-04, **Дугаар**: 221/МА2018/0380
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн "Тогтоох" хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчлөн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, 2 дахь заалтыг хүчингүй болгон, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Цэргийн албаны тухай хуулийн 11.5, 11.6, Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.4, 8.1.2, 8.2.3, 19.1, 19.2, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 24.3, 25.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-09-17, **Дугаар**: 210/МА2018/00732
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, З.О нь цэргийн бүрэн тэтгэвэр болон 36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмж авах эрхтэй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын зарим хууль хэрэглээг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 19.1-д цэргийн алба хаагч эмэгтэй 20-иос доошгүй жил алба хаагаад тэтгэвэрт гарахад 36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмжийг нэг удаа олгохоор заасан. Нэхэмжлэгч энэ шаардлагыг хангаагүй.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.4 нь зөвхөн цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоох харилцаанд хамааралтай бөгөөд иргэний байгууллагад ажилласан хугацааг дүйцүүлэх нь нэг удаагийн тэтгэмж олгох харилцаанд хамаарахгүй.
- Цэргийн алба хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8.2-т зааснаар 20 жил алба хаах хугацааг хангаагүй боловч 10-аас доошгүй жил цэргийн алба хаасан цэргийн алба хаагч цэргийн алба хаах нас хэтэрч халагдсан тохиолдолд хувь тэнцүүлэн тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй. Нэхэмжлэгч 47 нас хүрч, цэргийн алба хаах нас хэтэрсэн.
- Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 52.5.1-д зааснаар ирээдүйд зөрчигдөж болзошгүй эрхийн асуудлаар маргах эрхгүй. Тэтгэвэр, тэтгэмжийн асуудал нь тусдаа харилцаа юм.
- Анхан шатны шүүх нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.4-ийг зөрчсөн, шийдвэрийн үндэслэх хэсэг нь тогтоох хэсгээс зөрүүтэй, маргааны үйл баримтад хамааралгүй хуулийг хэрэглэсэн нь буруу.