Тогтоол №1684·Захиргаа · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Зэвсэгт хүчний жанжин штабын даргын тушаалаар Б.М-ийг ажлын 18 өдөр хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр тасалсан, цэргийн дүрэм, сахилгыг удаа дараа зөрчсөн үндэслэлээр цэргийн жинхэнэ албанаас халж, цэргийн цолыг хураасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.М нь тушаалыг хүчингүй болгож, албан тушаалд эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Зэвсэгт хүчний жанжин штабын дарга нь Б.М-ийг ажил тасалсан, цэргийн дүрэм, сахилгыг зөрчсөн тул хууль ёсны дагуу халсан гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-10-06, **Дугаар**: 128/ШШ2017/0724
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, ЗХЖШ-ын даргын тушаалыг хүчингүй болгож, Б.М-ийг албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин болон даатгалын шимтгэлийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Төрийн албаны тухай хуулийн 25.1, 27.2.1, Цэргийн албаны тухай хуулийн 24.1.1, Зэвсэгт хүчний тухай хуулийн 15.4.7-д заасан ёс зүйн зөрчлийг шалгаж тогтоох журам зөрчигдсөн, ажлын өдөр тасалсан нь нотлогдоогүй, хариуцагч нөхцөл байдлыг нягтлан шалгаагүй.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2017-12-14, **Дугаар**: 221/МА2017/0874
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг буруу хэрэглэсэн, тухайлбал, Цэргийн албаны тухай хуулиар цэргийн алба хаагчийн эрх зүйн байдлыг илүү нарийвчлан зохицуулдаг байхад Төрийн албаны тухай хуулийг баримталсан, Захиргааны ерөнхий хуулийн зарчмууд цэргийн албанд үйлчлэхгүй гэж маргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны байгууллага, албан тушаалтны шийдвэр нь Үндсэн хуулиар тогтоосон төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим, Захиргааны ерөнхий хуулиар тогтоосон захиргааны үйл ажиллагаанд мөрдөгдөх зарчим, журамд нийцсэн байх ёстой.
- Цэргийн албан тушаал нь төрийн жинхэнэ албан тушаалд хамаарах тул Төрийн албаны тухай хууль, Хөдөлмөрийн тухай хууль, Цэргийн албаны тухай хууль, Зэвсэгт хүчний тухай хууль, Зэвсэгт хүчний офицер ахлагчийн ёс зүйн дүрэм зэрэг хууль тогтоомжууд нэгэн зэрэг мөрдөгдөнө.
- Зэвсэгт хүчний жанжин штабын дарга нь алба хаагчийг халах эрх хэмжээгээ хэрэгжүүлэхдээ цэргийн дүрэм, сахилгыг хэрхэн зөрчсөн, шалгуур үзүүлэлтийг хангахгүй болсон талаарх нөхцөл байдлыг шийдвэр гаргахаасаа өмнө эргэлзээгүйгээр шалгаж тогтоосон байх ёстой.
- Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудад тулгуурлан нэхэмжлэгчийг ажлын өдөр тасалсан нь тогтоогдохгүй, баримтууд зөрүүтэй байгааг үндэслэлтэй дүгнэсэн.
- Цэргийн сахилгын дүрэмд цэргийн алба хаагчид оногдуулах сахилгын шийтгэлийн төрлүүдийг заасан боловч "сахилга хариуцлагаар цэргийн жинхэнэ албанаас халах" гэсэн заалт байхгүй.
- Хариуцагч маргаан бүхий тушаалд зөвхөн шийдвэр гаргаж буй албан тушаалтанд бүрэн эрх олгосон хуулийн зохицуулалтыг баримталсан боловч эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдөж буй этгээдийн эрх зүйн байдалд хамаарах хууль зүйн үндэслэлийг тусгаагүй нь тушаалыг хууль зүйн үндэслэлгүй болгосон.
- Төрийн албаны тухай хуулийн 27.2.1-д зааснаар төрийн жинхэнэ албан хаагч нь тус хуульд заасан нэмэгдэл баталгаагаар хангагдаж, хамгаалагдах ёстой.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн ажил эрхлээгүй хугацааг зөв тооцож, цалин хөлс болон нийгмийн, эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Төрийн албаны тухай хуулийн 11.6, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 69.1, 46.2-т тус тус нийцсэн.