Тогтоол №2286·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ц.Ц нь 2019 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдрөөс өндөр насны тэтгэвэр авч эхэлсэн. 2019 оны 6 дугаар сарын 30-нд Ц.Ц-ийн хувийн хэрэгт хяналт хийхэд түүнийг ажлаас чөлөөлсөн Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газрын даргын 2019 оны 2 дугаар сарын 27-ны өдрийн 6/502 тоот тушаалын үндэслэл нь Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 3-т заасныг хангаагүй гэж үзэн, 2019 оны 7 дугаар сарын 18-ны өдөр “Тэтгэвэр түр түдгэлзүүлэх тухай” улсын байцаагчийн акт гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Ц нь “Тэтгэвэр түр түдгэлзүүлэх тухай” 69 тоот актыг хүчингүй болгож, аваагүй хугацааны тэтгэврээ нөхөн олгох, учирсан хохирлыг барагдуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Хөвсгөл аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн үйлчилгээний тасгийн дарга Я.Т нь Ц.Ц-ийн ажлаас чөлөөлөгдсөн тушаалын үндэслэл Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 3-т заасантай нийцээгүй тул тэтгэврийг түр түдгэлзүүлсэн нь үндэслэлтэй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-12-03, **Дугаар**: 33
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагын заримыг хангаж, “Тэтгэвэр түр түдгэлзүүлэх тухай” актыг хүчингүй болгож, аваагүй 4,280,540 төгрөгийг олгож, хохирлыг барагдуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.2, 8.1.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-05, **Дугаар**: 91
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.2, 8.1.2, 8.2.3, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 48.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.2-т заасныг баримтлан өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 6.2, 8.1.2, 8.2.3, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 48.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-02-28, **Дугаар**: 210/МА2020/00021
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хоёр шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Цэргийн албан хаагчийн тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хуулийн 8.1.2-т 20-оос доошгүй жил алба хаасан эмэгтэй нас харгалзахгүйгээр цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй, мөн зүйлийн 2 дахь хэсгийн 3-т зааснаар 10-аас доошгүй жил цэргийн алба хаасан цэргийн алба хаагч цэргийн алба хаах нас хэтэрч халагдсан бол цэргийн алба хаах насны хязгаарт хүрээд цэргийн алба хаасны тэтгэврийг хувь тэнцүүлэн тогтоолгож авах эрхтэй.
- Цэргийн албаны тухай хуулийн 11.5-д “Эмэгтэйчүүд офицерын албыг цэргийн цол харгалзахгүйгээр 47 нас хүртэл хаана” гэж заасан.
- Нэхэмжлэгч Ц.Ц нь улсад 23 жил 3 сар 30 хоног, үүнээс цэргийн байгууллагад 16 жил 11 сар 28 хоног ажилласан бөгөөд 2019 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдөр 50 насандаа Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр тэтгэмжийн тухай хуулиар өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосон.
- Хариуцагчийн актад тэтгэвэр түдгэлзүүлэх болсон үндэслэл тодорхойгүй, өөрөөр хэлбэл захиргааны актад заасан үндэслэлээр тэтгэврийг түдгэлзүүлэх хуулийн зохицуулалт байхгүй.
- Захиргааны актад түүнийг гаргах болсон бодит нөхцөл байдал, хууль зүйн үндэслэлийг заах, мөн тухайн захиргааны акт гаргах шаардлага бүхий бодит нөхцөл байдлыг тодорхой заасан байх Захиргааны ерөнхий хуулийн 40.2.3, 40.4-т заасан шаардлагад нийцээгүй байна.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд маргаан бүхий захиргааны актаар нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг түр түдгэлзүүлсэн нь түүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн гэж дүгнэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь зөв.
- Хариуцагчаас хуульд заасан журмын дагуу, нэхэмжлэгчид анх тэтгэвэр тогтоосон актыг хүчингүй болгох, өөрчлөх талаар хуульд нийцүүлэн дахин шийдвэр гаргахад энэ тогтоол саад болохгүй.
ХуульTech