Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдсөн хугацааг хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан жилд тооцох болон тэтгэвэр тогтоох болзол хангасан эсэх тухай маргаан. Хариуцагч байгууллага хяналт шалгалт хийх явцад нэхэмжлэгчийн зарим хугацаанд шимтгэл төлөгдөөгүй болохыг тогтоож, түүнийг хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд ажилласан жилээс хасахаар үзэн тэтгэвэр олголтыг зогсоож, илүү олгосон мөнгийг нөхөн төлүүлэх тухай акт гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хүүхдээ асрах чөлөө авсан хугацааг ажил, албан тушаал хэвээр хадгалагдаж байсан тул хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан жилд тооцох ёстой, тэгэхээр тэтгэвэр олголтыг зогсоосон акт нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хүүхдээ асрах чөлөөтэй байсан хугацааг хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд ажилласан жилд оруулахгүй гэж заасан журам байдаг тул тэтгэвэр тогтоох болзол хангаагүй гэж үзэн актаа гаргасан нь зөв гэж үзэж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн актын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчийг тэтгэвэр тогтоох үзүүлэлтүүдийг нарийвчлан тооцож, дахин шинэ акт гаргах хүртэл маргаан бүхий актыг түдгэлзүүлэхээр шийдвэрлэв. Учир нь нэхэмжлэгчийн хүүхдээ асрах чөлөө авсан хугацааг ажил, албан тушаал хэвээр хадгалагдаж байсан тул хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан жилд тооцох эрхтэй (Хөдөлмөрийн, нийгмийн хамгааллын сайдын 2023 оны А/221 тушаал), мөн шимтгэлийг ажил олгогч нөхөн төлсөн баримттай холбоотой тул тэтгэвэр тогтоох үндэслэл болох ажилласан жилийн болзлыг эцэслэн тодорхойлох шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүүхдээ асрах чөлөө авсан хугацаанд ажил, албан тушаал хэвээр хадгалагдаж байсан тул тэрхүү хугацааг хөдөлмөрийн хүнд нөхцөлд ажилласан жилд тооцох ёстой (Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 2023 оны А/221 тушаал).
• Шүүх хэргийн нөхцөл байдлыг цаашид тодруулах шаардлагатай бөгөөд тэрхүү тодруулах зүйлийн цар хүрээ шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн тохиолдолд захиргааны актыг дахин шинэ акт гаргах хүртэл түдгэлзүүлэх боломжтой (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.11).
• Хариуцагч нь тэтгэвэр тогтоох эрх үүссэн үеэс эхлэн тэтгэврийн зөрүү болон ажилласан жил, шимтгэл төлсөн хугацааг нарийвчлан тооцож, шинэчлэн тогтоох шийдвэр гаргах үүрэгтэй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 107.5).