Тогтоол №1575·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Хан-Уул дүүргийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2018 оны А/06 тогтоол болон түүний дагуу хуралдсан 6-р хорооны ИНХ-ын анхдугаар хуралдаан, уг хуралдаанаас гарсан тогтоолуудыг илт хууль бус болохыг тогтоолгох тухай нэхэмжлэл.
- **Нэхэмжлэгч**: 6-р хорооны ИНХ-ын дарга нь Хан-Уул дүүргийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2018 оны А/06 тогтоол болон түүний дагуу хуралдсан 6-р хорооны ИНХ-ын анхдугаар хуралдаан, уг хуралдаанаас гарсан тогтоолуудыг илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Хан-Уул дүүргийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчид нь дүүргийн А/06 тогтоол нь хууль бус биш, мөн нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд байсан гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-06, **Дугаар**: 128/ШШ2018/0437
- **Шийдвэр**: Хан-Уул дүүргийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2018 оны А/06 тогтоолын 5, 6 дугаар хороонд холбогдох хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоож, бусад шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзсан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.3, 47.1.6, Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 9.1.3, 9.2, 23.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-08-16, **Дугаар**: 221/МА2018/0453
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг буруу шийдвэрлэсэн, нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд нэхэмжлэл гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, 2018 оны 3 дугаар сарын 23-ны өдрийн хуралдаан болон түүнээс гарсан тогтоолуудыг илт хууль бус болохыг тогтоож, бусад шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзсан.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.3, 47.2, Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 9.1.3, 9.2, 23.4, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1, 54.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 221/МА2018/0453
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийг буруу тайлбарлаж, нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээдийн нэхэмжлэлийг хүлээн авсан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “2018 оны 3 дугаар сарын 23-ны өдөр хуралдсан Хан-Уул дүүргийн 6 дугаар хорооны иргэдийн Нийтийн Хурлын анхдугаар хуралдаан илт хууль бус болохыг тогтоосугай” гэснийг “Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1-д заасныг баримтлан 6 дугаар хорооны иргэдийн Нийтийн Хурлын 2018 оны 3 дугаар сарын 23-ны өдрийн Анхдугаар хуралдааныг илт хууль бус болохыг тогтоолгох тухай нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай” гэж өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Дүүргийн Хурлын Тэргүүлэгчдэд хорооны Анхдугаар хуралдааны хуваарийг батлах эрх олгогдоогүй.
- Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 62.2 болон Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 19.2, 23.4-т зааснаар Анхдугаар хуралдааныг товлон зарлах эрх зөвхөн хорооны Иргэдийн Нийтийн Хурлын Тэргүүлэгчдэд хамаарна.
- Хорооны Иргэдийн Нийтийн Хурлын Тэргүүлэгчдийг 4 жилийн хугацаагаар сонгох бөгөөд Анхдугаар хуралдааныг зарлах хугацааг хуульд нарийвчлан заагаагүй ч дүүргийн анхдугаар хуралдаан зарлах хугацааг адилтган хэрэглэх боломжтой.
- Хариуцагчийн "хорооны Тэргүүлэгчид анхдугаар хуралдаанаа зарлахгүй байсан" гэх тайлбар нь нотлох баримтаар тогтоогдоогүй.
- "Хуурамч баримт үйлдсэн" гэдгийг тогтоосон эрх бүхий байгууллагын шийдвэр байхгүй.
- Хорооны Хурлын Тэргүүлэгчдээс нэхэмжлэл гаргах эрх болон итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч томилох эрхийг Хурлын даргад олгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- "Хуралдаан" нь захиргааны актын үндсэн шинжийг агуулахгүй тул "хуралдааныг илт хууль бус болохыг тогтоолгох" шаардлага нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1-д нийцэхгүй. Хуралдаанаас гарсан тогтоол нь эрх зүйн үр дагавартай захиргааны акт болно.
- Нэхэмжлэгч нь нэг үйл ажиллагаанд хоёр шаардлага гаргах хууль зүйн боломжгүй.