Тогтоол №2817·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "М б г" ХХК-ийн 2013-2016 оны гаалийн болон НӨАТ-ын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн бүрдүүлэлтийн дараах шалгалтаар 265,735,005,89 төгрөг, 5,412,094,828,25 төгрөгийн төлбөр тогтоосон хоёр акт гарсан. Нэхэмжлэгч эдгээр актын дүнг бууруулах, үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжид ногдуулсан татварыг хууль бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "М б г" ХХК нь Гаалийн ерөнхий газрын дэргэдэх Бүрдүүлэлтийн дараах шалгалтын газрын гаалийн улсын байцаагч С.Г, Ө.З нарын 2017 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн 265,735,005,89 төгрөгийн төлбөр тогтоосон 17/42 дугаар актын дүнг 35,189,839 төгрөгөөр бууруулж 230,545,166 төгрөг болгон тогтоолгох, цементийн үйлдвэр барихад зориулагдсан тоног төхөөрөмжид гааль болон НӨАТ ногдуулсан, татвараас чөлөөлөх асуудлыг шийдвэрлэхгүй байгаа үйлдлийг хууль бусад тооцуулах, нийт 5,412,094,828,25 төгрөг ногдуулсан 2017 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн 44/17 тоот актыг хууль бус болохыг тогтоон хүчингүй болгуулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Гаалийн ерөнхий газар нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, зарим хэсгийг нэхэмжлэл гаргах хугацаа хэтэрсэн, эсвэл хуульд нийцсэн гэж үзэн татгалзсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-09-08, **Дугаар**: 0577
- **Шийдвэр**: 17/42 дугаар актын дүнг 35,189,839 төгрөгөөр бууруулж 230,545,166 төгрөгөөр тогтоож, уг шаардлагаас нэхэмжлэгч татгалзсаныг баталж холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгчийн татвараас чөлөөлөх асуудлыг шийдвэрлэхгүй байгаа үйлдлийг хууль бусад тооцуулах шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. 44/17 дугаар актын 2014 онд "Ч т и" ХХК-тай байгуулсан гэрээний дагуу импортоор оруулж ирсэн тоног төхөөрөмжид ногдуулсан 2,146,468,323.58 төгрөгийн татвар, торгуулийг хүчингүй болгосон. "Ж ц" ХХК-тай байгуулсан гэрээний дагуу цементийн клинкерт ногдуулсан 3,265,626,504.66 төгрөгийн татвар, торгуулийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: ЗХШХШТХ-ийн 54.1.8, 66.1, 109.2, Гаалийн тухай хуулийн 2931.2, Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 3, 35 дугаар зүйлүүд.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-12-08, **Дугаар**: 670
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй гарсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 17/42 дугаар акт болон татвараас чөлөөлөх асуудлыг шийдвэрлэхгүй байгаа үйлдлийг хууль бус тооцуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон хэсгийг хэвээр үлдээсэн. 44/17 дугаар актын "Ж ц" ХХК-ийн клинкерт ногдуулсан татварыг хэвээр үлдээсэн хэсгийг хэвээр үлдээсэн. 44/17 дугаар актаар ногдуулсан 10,652,448,256 төгрөгийн зөрчилд оногдуулсан 2,146,468,323.58 төгрөгийн нөхөн татвар, торгуулийг хүчингүй болгосон анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, 44/17 дугаар актыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: ЗХШХШТХ-ийн 54.1.8, Гаалийн тухай хуулийн 2931.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-15, **Дугаар**: 80
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2021 оны 12 дугаар сарын 08-ны өдрийн 670 дугаар магадлалын тогтоох хэсгийн 2-т өөрчлөлт оруулж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 11.2.1-11.2.3-т заасны дагуу татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлт олгох асуудлыг татварын тухай хууль тогтоомжоор зохицуулахаар заасан боловч цементийн үйлдвэр барихад зориулагдсан тоног төхөөрөмжийг импортоор оруулахад гаалийн болон НӨАТ-аас чөлөөлөх тухай тусгай хууль батлагдаагүй.
- Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 38 дугаар зүйл, НӨАТ-ын тухай хуулийн 12.1, 13.1-д заасан татвараас чөлөөлөгдөх барааны жагсаалтад нэхэмжлэгчийн тоног төхөөрөмж хамаарахгүй.
- Нэхэмжлэгчийн 2013-2016 онд цементийн үйлдвэр барихад зориулагдсан тоног төхөөрөмжид гаалийн болон НӨАТ ногдуулсан гаалийн улсын байцаагч нарын үйл ажиллагаа хуульд нийцсэн.
- Нэхэмжлэгч "М б г" ХХК нь 2014 онд "Ч т и" ХХК-д 53,935,894,669 төгрөг төлж, урьдчилж төлсөн зардал данс нь үлдэгдэлгүй хаагдсан боловч гаалийн бүрдүүлэлтээр 43,283,446,413 төгрөгөөр мэдүүлсэн. Энэ нь Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай хуулийн 9.1, 10.1, 10.2-т заасан хэлцлийн үнийн аргыг зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч "М б г" ХХК-ийн "Ж ц" ХХК-тай байгуулсан цементийн клинкерийн гэрээний дагуу 23,137,776,080 төгрөг төлснөөс 6,931,192,930 төгрөгийн клинкер импортолсон боловч үлдэгдэл 16,206,583,149 төгрөгийг санхүүгийн тайланд бүртгээгүй нь зөрчилд тооцогдох үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгчийн татвараас чөлөөлөх асуудлыг шийдвэрлэхгүй байгаа үйлдлийг хууль бусад тооцуулах шаардлагыг ЗХШХШТХ-ийн 54.1.8-д заасан хугацаа хэтрүүлсэн үндэслэлээр хүлээн авахаас татгалзсан нь хуульд нийцсэн.
- Гаалийн улсын байцаагч нарын 44/17 дугаар актаар "гаалийн үнэ, барааны тоо хэмжээ, гаалийн бүрдүүлэлтийн горим, барааны нэр төрөл, марк, зориулалт, ангилал, гарал үүслийг худал мэдүүлэх... зэрэг аргаар гаалийн болон бусад татвар төлөхөөс санаатайгаар зайлсхийсэн" гэж үзэж, Гаалийн тухай хуулийн 2931.1-ийг үндэслэн шийтгэл оногдуулсан нь хуульд нийцсэн.
ХуульTech