Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гаалийн татварын маргаан — импортын барааны гаалийн үнийг хэлцлийн аргаар бус, уялдуулан хэрэглэх аргаар тогтоосон шийдвэрийг хүчингүй болгох. Нэхэмжлэгч хуулийн этгээд БНХАУ-аас барилгын материал авсан бөгөөд гаалийн байгууллага тухайн барааны үнийг зах зээлийн бодит үнээс хэт өндөр, нэгж жингийн аргаар тогтоож, татвар ногдуулсан нь маргаан үүсгэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гаалийн байгууллагын тогтоосон нэгж үнэ нь зах зээлийн бодит үнэ болон худалдан авалтын баримттай нийцэхгүй, хэт өндөр байгаа тул гаалийн үнийг хэлцлийн аргаар тодорхойлохгүй, уялдуулан хэрэглэх аргаар үнэлсэн шийдвэрийг хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Барааны хэлцлийн үнийг тодорхойлох боломжгүй тул гаалийн улсын байцаагчийн шийдвэрт гаргасан гомдлыг хянасан шийдвэрээр барааны үнийг уялдуулан хэрэглэх аргаар тогтоосон.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх гаалийн үнийг тогтоосон шийдвэрийг 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлэхээр шийдвэрлэв. Учир нь хариуцагч байгууллага барааны гаалийн үнийг тодорхойлохдоо хэлцлийн үнийн аргаар тодорхойлох боломжтой эсэх, хэлцлийн үнийн баримт бичгийг бүрэн шалгаж, хэрэв хэлцлийн арга ашиглах боломжгүй болсон бол түүнийг үндэслэл болгосон шалтгааныг тодорхой тогтоож чадаагүй байна. Мөн хариуцагч байгууллага хил орчмын импортын үнийн жагсаалтыг ашиглан үнэ тогтоосон нь экспортоор гаргаж буй барааны үнийн судалгааг ашиглах тухай заалттай нийцэхгүй, учир нь гаалийн тариф, татварын тухай хууль 15.2.2.5-д экспортоор гаргаж буй барааны үнийн судалгааг ашиглахыг заасан байдаг. Иймд захиргааны байгууллага нь гаалийн үнийг тодорхойлохдоо хуульд заасан аргуудын дарааллыг бүрэн шалгаж, уялдуулан хэрэглэх арга ашигласан бол олон улсын худалдааны практик болон бусад мэдээлэлд тулгуурласан эсэхийг баталгаажуулах шаардлагатай тул захиргааны актыг түдгэлзүүлэх үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Импортын барааны гаалийн үнийг тодорхойлохдоо хэлцлийн үнийг тогтоох боломжтой бол хэлцлийн арга нь үндсэн арга байх ёстой, хэлцлийн арга ашиглах боломжгүй болсон тохиолдолд түүнийг үндэслэл болгосон баримтуудыг бүрэн шалгаж, уялдуулан хэрэглэх аргаар үнэ тогтоохдоо олон улсын практик болон бусад мэдээлэлд тулгуурлах ёстой (Гаалийн тариф, татварын тухай хууль 10.1, 10.2).
• Гаалийн үнийг тогтоохдоо хил орчмын экспортын үнийн судалгааг ашиглах нь тухайн барааны импортын үнийг тогтооход ашиглах заалттай нийцэхгүй байж болно (Гаалийн тариф, татварын тухай хууль 15.2.2.5).
• Захиргааны байгууллага нь гаалийн үнийг тогтоох аргачлал, үндэслэл нь бодит баримттай нийцэхгүй, хууль ёсны дараалал алдагдсан тохиолдолд захиргааны актыг шинээр гаргах хүртэл түдгэлзүүлэх боломжтой (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.11).