Тогтоол №4253

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: "С" ХХК нь Хэнтий аймгийн Засаг дарга, Галшар сумын Засаг даргын үйлдлийг хууль бус болохыг тогтоолгохоор нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Галшар сумын Засаг даргын 184 тоот албан бичгийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон. Хэнтий аймгийн Засаг даргын 9/1437 тоот санал болон өргөдлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн Галшар сумын Засаг даргын 184 тоот албан бичгийг хүчингүй болгохгүй гэсэн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гомдол гаргасан. Өмнөх шийдвэрт Засаг даргын санал, тогтоолыг үндэслэхэд хуулийн зөрчил байсан гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Ашигт малтмалын тухай хуульд заасан журмыг зөрчсөн эсэх, орон нутгийн хамгаалалтад авсан газрыг ашигт малтмал хайгуулах зөвшөөрөл олгохтой холбоотой эрх зүйн байдлыг авч үзсэн. Галшар сумын ИТХ-ын тогтоолоор хамгаалалтад авсан газартай давхцалтай байхад ашигт малтмал хайгуулын зөвшөөрөл олгох саналыг дэмжихгүй гэж аймгийн Засаг дарга санал өгсөн нь хуульд заасныг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй. Сумын Засаг даргын албан бичиг нь эрх зүйн үр дагаваргүй, захиргааны актын шинжийг агуулаагүй тул шүүхийн харьяаллын бус гэж үзжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: ".." ХХК нь Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын "Дөч" голын сав газарт ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн боловч аймгийн Засаг дарга "дэмжихгүй" гэсэн санал өгсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Дорнод аймгийн Засаг даргын "Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч гаргасан өргөдөлд өгөх санал"-уудыг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, Засаг даргын санал нь хууль зүйн үндэслэлтэй. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн дагуу хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч, Ашигт малтмалын Кадастрын хэлтсээс анхан шатны шүүлтийг хийж, зөвшөөрөл олгох боломжтой гэж үзсэн. - Хариуцагч Дорнод аймгийн Засаг дарга нь Дашбалбар сумын ИТХ-ын тогтоол болон аймгийн ГХБХБГ-ын саналыг үндэслэн, тухайн талбайг тариалангийн талбай болгохоор шийдвэрлэсэн, мөн "Дөч" голын онцгой хамгаалалтын бүстэй давхцаж байгаа тул "дэмжихгүй" гэсэн санал өгсөн. - Нэхэмжлэгч нь Засаг даргын "дэмжихгүй" гэсэн санал нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.5-д заасан үндэслэлд нийцэхгүй, мөн аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хуралдааны тогтоол аваагүй нь хууль зөрчсөн гэж үзсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-10-18, **Дугаар**: 210/МА2017/00344 - Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Дорнод аймгийн Засаг даргын 2015 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдрийн 12, 2016 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 135 дугаар "Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүсч гаргасан өргөдөлд өгөх санал"-уудыг тус тус хүчингүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.4-т Засаг дарга нь тухайн талбай байрших сумын болон аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн саналыг авч хариу өгөх ёстой байтал, Засаг дарга нь Дашбалбар сумын ИТХ-ын саналыг аваагүй. - Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 22.1.12, 30.1.13-т зааснаар ашигт малтмалын хайгуулын зөвшөөрөл олгох эсэх асуудлыг Хурлын Тэргүүлэгчдийн хуралдаанаар хэлэлцүүлэн шийдвэрээ Засаг даргад уламжлах ёстой. - Засаг дарга нь Дашбалбар сумын ИТХ-ын саналыг аваагүй байхад "Дэмжихгүй" саналыг гаргасан нь хууль зөрчсөн. - Засаг даргын "дэмжихгүй" саналын үндэслэл болох "атар газрыг тариалангийн талбай болгох" асуудал болон "Дөч" голын хамгаалалтын бүстэй давхцаж байгаа нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.5-д заасан хуульд заасан үндэслэлд хамаарахгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Компани нь ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн бөгөөд сум, аймгийн ИТХ-ын саналыг аваагүй, хуульд заасан үндэслэлгүйгээр Засаг даргаас дэмжихгүй санал ирүүлсэн гэж үзэн, түүнийг хүчингүй болгож, дэмжсэн санал гаргах шаардлагатай нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Засаг даргын саналыг хүчингүй болгох шаардлагыг хангаж, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохыг дэмжсэн санал гаргах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгожээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Аймаг, сумын ИТХ-ын саналыг аваагүй, хуульд заасан үндэслэлгүйгээр гаргасан Засаг даргын саналыг хүчингүй болгосон. Засаг даргын саналыг дэмжсэн санал гаргахыг даалгах шаардлагыг Захиргааны ерөнхий хуулийн "эс үйлдэхүй"-ийн тодорхойлолтод хамаарахгүй гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Т ХХК нь Баянхонгор аймгийн Баацагаан, Баянцагаан сумдын нутагт орших Их-Уул нэртэй 1098.08 га талбайд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргасан боловч аймгийн Засаг даргын "дэмжихгүй" гэсэн саналд үндэслэн Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан. - **Нэхэмжлэгч**: Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтсийн даргын 2017 оны 6 дугаар сарын 14-ний өдрийн 319 дүгээр шийдвэрийг хүчингүй болгуулж, 2015 оны 4 дүгээр сарын 06-ны өдрийн өргөдлийн дагуу хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, аймгийн Засаг даргын "дэмжихгүй" гэсэн саналд үндэслэн зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж тайлбарласан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Т ХХК нь 2015 оны 4 дүгээр сарын 07-ны өдөр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргаж, №00000 дугаарт бүртгүүлсэн. - Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс Баянхонгор аймгийн Засаг даргаас 2 удаа санал авахад хоёуланд нь "дэмжихгүй" гэсэн хариу ирүүлсэн. - Баацагаан сумын Засаг дарга тухайн талбайг отрын бүс нутаг, булаг шанд ихтэй газар гэх үндэслэлээр дэмжээгүй. Баянцагаан сумын ИТХ-ын тэргүүлэгчид дэмжсэн санал ирүүлсэн ч тогтоолд тусгагдаагүй. - Хариуцагч нь аймгийн Засаг даргын "дэмжихгүй" гэсэн саналыг үндэслэн 2017 оны 6 дугаар сарын 14-ний өдрийн 319 дүгээр шийдвэрээр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан. - Нэхэмжлэгч аймгийн Засаг даргын "дэмжихгүй" гэх саналын хууль зүйн үндэслэлгүй байдлыг маргасан боловч тухайн Засаг даргад хандаж шүүхэд нэхэмжлэл гаргаагүй. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-10-25, **Дугаар**: 210/МА2017/01124 - Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэст холбогдох Т ХХК-ийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.6-д зааснаар аймгийн Засаг даргаас "дэмжсэн" хариу өгсөн тохиолдолд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох шийдвэр гаргана. Аймгийн Засаг даргаас "дэмжихгүй" санал ирүүлсэн тул хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэр нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Ашигт малтмалын тухай хуулийн 19.5-д заасан аймгийн Засаг даргын "дэмжихгүй" саналын хууль зүйн үндэслэлтэй эсэхийг Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс дүгнэх үүрэггүй. - "Дэмжихгүй" гэсэн санал нь хуульд заасан үндэслэлтэй эсэхийг аймгийн Засаг дарга өөрөө хариуцаж тайлбарлах ёстой. - Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох эсэх асуудлыг шийдвэрлээгүй хугацаа алдсан хариуцагчийн буруутай үйл ажиллагаа байгаа хэдий ч энэ нь нэхэмжлэлийн шаардлагын гол үндэслэл биш.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ашигт малтмал хайх тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөлд орон нутгийн Засаг даргын өгсөн саналыг хүчингүй болгуулах, дэмжсэн санал өгөхийг шаардсан нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь Засаг даргын санал хуульд заасан үндэслэлгүй, эрх ашгийг нь зөрчсөн гэж үзсэн. Хариуцагч нь сум, аймгийн ИТХ-ын саналыг үндэслэн санал гаргасан, тухайн санал нь захиргааны акт биш гэж тайлбарлав. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Ашигт малтмалын тухай хуулийн дагуу Засаг даргын санал нь эцсийн шийдвэр биш бөгөөд эрх бүхий байгууллага тухайн саналыг хянан үзэж шийдвэр гаргах эрхтэй. Тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэр нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг шууд хөндөөгүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн аваагүй.