Үйл явдал
Нийгмийн даатгалын маргаан — хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр өндөр насны тэтгэвэр тогтоох эрх үүсэхгүй гэж татгалзсан. Нэхэмжлэгч нь 20 жил шимтгэл төлж, 4 хүүхэд төрүүлж өсгөсөн тул өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгохыг шаардсан боловч хариуцагч байгууллага нь хамгийн бага хүүхэд нь 6 нас хүрээгүй байгаа тул хуулийн шаардлага хангаагүй гэж үзэн татгалзжээ.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Хамгийн бага хүүхэд нь 6 нас хүрээгүй байх шаардлага нь зөвхөн үрчлэн авсан хүүхдэд хамаарах бөгөөд төрүүлсэн хүүхдийн хувьд энэ шаардлага хамааралгүй, тул тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй гэж үзэж байна.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хуульд заасан "дөрөв ба түүнээс дээш хүүхдээ зургаан нас хүртэл өсгөсөн" гэх нөхцөл хангагдаагүй тул тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Шүүх хариуцагч байгууллагын татгалзсан үйлдэл хууль бус биш, учир нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.3-т заасан "хүүхдээ зургаан нас хүртэл өсгөсөн" гэх нөхцөл нь төрүүлсэн болон үрчлэн авсан хүүхдийн хувьд ялгаагүй хамааралтай тул нэхэмжлэгч энэхүү нөхцөлийг хангаагүй байна. Мөн нэхэмжлэгчийн хүүхдүүд 6 нас хүрээгүй байгаа тул хуульд заасан хөнгөлөлттэй нөхцөл хангагдаагүй тул тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсэхгүй гэж үзлээ. Түүнчлэн, хууль тогтоомжийн заалтыг "бага хүүхэд нь 1 нас хүрсэн байх" гэж өргөжүүлэн тайлбарлах нь хуулийн заалттай зөрчилдөх тул шүүх эрх хэмжээнд хамааралгүй гэж дүгнэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Төрүүлсэн болон үрчлэн авсан хүүхдийн хувьд хүүхдээ зургаан нас хүртэл өсгөсөн байх нөхцөл нь ижил ач холбогдолтой, хамааралтай тул тухайн нөхцөлийг хангаагүй бол хөнгөлөлттэй тэтгэвэр тогтоох эрх үүсэхгүй (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.3).
- Хуульд заасан тодорхой нөхцөлийг (хүүхдийн нас) өргөжүүлэн тайлбарлах нь хууль тогтоомжийн зохицуулалттай зөрчилдөх тул хууль зүйн тайлбарлалт нь хуулийн үг хэллэгийг өөрчлөх боломжгүй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 4.1.2).
- Хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр тэтгэвэр авах нь ердийн нөхцөлөөс илүү хөндлөлттэй нөхцөл хадгалагдах ёстой тул хуульд заасан бүх нөхцөлийг бүрэн хангасан тохиолдолд л эрх үүснэ.