Үйл явдал
Захиргааны маргаан — өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох хүсэлтийг хууль бусаар эсвэл хойшлуулж шийдвэрлэсэн, тэтгэвэр нөхөн олгох. Нэхэмжлэгч өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох хүсэлт гаргасан боловч хариуцагч байгууллага түүнийг хуульд заасан шаардлага хангаагүй гэж үзэн тэтгэвэр олгохгүй байсан тул өмнөх шүүхийн шийдвэрийг биелүүлж, тэтгэвэр нөхөн олгохыг шаардсан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Хариуцагч байгууллага өмнөх шүүхийн шийдвэрийг буруу тайлбарлан, тэтгэвэр тогтоолгох хугацааг хойшлуулсан тул 2024 оны 09 дүгээр сараас эхлэн тэтгэвэр нөхөн олгож, хохирлыг барагдуулах ёстой гэсэн байр суурьтай.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэвэр тогтоолгох шаардлага хангаагүй гэж үзэн тэтгэвэр олгохгүй байсан бөгөөд шүүхийн шийдвэрийг хэрэгжүүлж тэтгэвэр олгохоор шийдвэрлэсэн гэсэн байр суурьтай.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчлэн хангаж, 2025 оны 09 дүгээр сарын 03-ны өдрөөс эхлэн тэтгэвэр тогтоолж эхэлсэн 2026 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрийн хоорондох хугацааны тэтгэврийг нөхөн олгохыг даалгав.
- Нэхэмжлэгч анхны хүсэлт гаргасан үед тэтгэвэр тогтоолгох шаардлага хангагдаагүй гэж үзэж байсан тул тэр хугацааны тэтгэврийг нөхөн олгох нь үндэслэлгүй, учир нь тэр үед тэтгэвэр тогтоолгох эрх бүрэн тогтоогдоогүй байсан баримттай.
- Харин өмнөх шүүхийн шийдвэрээр тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй болох нь тогтоогдсон тул шүүхийн шийдвэр гарсан өдөр буюу 2025 оны 09 дүгээр сарын 03-ны өдрөөс эхлэн тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүссэн гэж үзнэ.
- Хариуцагч байгууллага шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэлгүй, тэтгэвэр олгох хугацааг хойшлуулсан тул энэ нь хариуцагчийн хууль бус эс үйлдэхүй болсон (Захиргааны ерөнхий хууль 100.1).
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Захиргааны байгууллага шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй, тэтгэвэр олгох хугацааг хууль бусаар хойшлуулсан тул тэр хугацаанд хамаарах тэтгэврийг нөхөн олгох үүрэгтэй (Захиргааны ерөнхий хууль 100.1).
- Тэтгэвэр тогтоолгох эрх нь түүнийг тогтоох үндэслэл болох баримт эсвэл шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон өдөрөөс эхлэн үүсдэг (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.3).
- Шүүхийн шийдвэрээр тэтгэвэр тогтоолгох эрх бүрэн тогтоогдоогүй байсан үеийн хохирлыг нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй тул тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүссэн өдрөөс эхлэн нөхөн олгох нь зүйтэй.