Төв аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын маргаан — татварын ногдлыг тодорхойлохдоо хасагдах зардлыг тооцоогүй, жишиг үнийн арга хэрэглээгүй, нөхөн ногдуулалтын акт гаргасан. Үнэт метал, үнэт чулууны арилжаа эрхлэгч тусгай зөвшөөрөл эдлэн иргэдээс алт худалдан авч банкны дансаар тушаадаг байсан тул татварын байгууллага хяналт шалгалт хийж, алт худалдан авсан бодит өртгийг хасаагүй бөгөөд орлогыг дутуу тайлагнасан гэж үзэн нөхөн ногдуулалтын акт гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байгууллага алт худалдан авсан зардлыг хасаагүй, жишиг үнийн арга хэрэглээгүй, мөн тайлан хүлээн авахдаа алдааг засах боломж олгоогүй тул нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгох шаардлагатай байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгчийн зардал баримтаар нотлогдоогүй тул түүнийг орлогод тооцсон нь зөв, нэмж тодруулах шаардлагатай зүйлс шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нөхөн ногдуулалтын актыг дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлэхээр шийдвэрлэв. Учир нь татварын байгууллага алт худалдан авсан зардлыг хасч тооцоогүй, мөн жишиг үнийн арга хэрэглээгүй нь Захиргааны ерөнхий хууль 4.2.1, 4.2.5 болон Татварын ерөнхий хууль 5.1.2-т заасан "хуульд үндэслэх", "бодит нөхцөлд тохирсон", "тодорхой байх" зарчмыг зөрчсөн тул акт нь үндэслэлгүй гарсан гэж үзлээ. Мөн нэхэмжлэгчээс ирүүлсэн депозит дансны хуулга, алт худалдан авсан жагсаалт зэрэг баримтууд нь хасагдах зардлыг тодорхойлох боломжтой байсан тул татварын байгууллага эдгээр баримтад дүгнэлт хийж, татварын ногдлыг шинээр тооцох шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татварын ногдлыг тодорхойлохдоо орлогын дүнгийн хамт хасагдах бодит зардлыг тооцож, жишиг үнийн арга хэрэглэх ёстой тул зардлыг хасаагүй акт нь үндэслэлгүй гэж үзнэ (Татварын ерөнхий хууль 28.3, 42.2).
• Захиргааны байгууллагын шийдвэр нь бодит нөхцөлд тохирсон, хуульд үндэслэсэн, тодорхой байх ёстой (Захиргааны ерөнхий хууль 4.2.1, 4.2.5).
• Татварын байгууллага нь тайлан хүлээн авах үед алдааг засах, тайланг буцаах боломж олгох ёстой тул тайлан хүлээн авах журмыг зөрчсөн нь эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хязгаарласан гэж үзнэ (Татварын ерөнхий хууль 30.2, 30.4).