Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдуулах хяналт шалгалтын акт хууль зүйн үндэслэлгүй, буруу тооцоололтой тул актыг хүчингү болгох маргаан. Татвар төлөгч компани нь ашигт малтмалын экспортын үнэ болон боловсруулалтын түвшин, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн эрх зүйн статус зэргийг буруу тайлбарлан, хяналт шалгалтын актыар ногдуулсан өндөр дүнтэй төлбөрийг хүсэж маргаан үүсгэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хяналт шалгалтын акт нь хууль зүйн үндэслэлгүй тул хүчингү болгох ёстой. Учир нь татвар төлөгч нь ашигт малтмал олборлогч (тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч) биш, зөвхөн тээвэрлэгч байсан тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдуулах үндэслэлгүй, мөн төлбөр тооцох аргачлал нь хууль бус байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хяналт шалгалтын акт нь хууль тогтоомжид нийцэж байгаа тул хүчингү болгох шаардлагагүй. Учир нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг тооцохдоо тухайн үед хүчин төгөлдөр байсан Засгийн газрын тогтоол болон Ашигт малтмалын туха хуулийн заалтуудыг баримтлан, экспортолсон бүтээгдэхүүний үнийн дүнг үндэслэн тооцоолсон.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав.

• Хяналт шалгалтын акт нь хууль зүйн үндэслэлтэй тул хүчингү болгох шаардлагагүй, учир нь татвар төлөгч нь ашигт малтмалыг экспортолсон тул Ашигт малтмалын туха хууль 47.1.2-т заасны дагуу ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдуулах үндэслэл бүрдсэн.
• Төлбөрийн тооцоолол нь хууль ёсны тул, учир нь тухайн үед хүчин төгөлдөр байсан Засгийн газрын тогтоол болон Ашигт малтмалын туха хуулийн 47.3.3, 47.5 заалтуудын дагуу бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээг үндэслэн тооцоолсон байна.
• Хяналт шалгалт эхлүүлэх тушаал нь хууль ёсны тул, учир нь татварын байгууллагын дотоод удирдамжийн дагуу хяналт шалгалтын нэгжийн удирдлага нь хяналт шалгалт хийх төлөөлөл олгосон байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ашигт малтмалыг экспортолсон тохиолдолд тухайн бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээг үндэслэн ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдуулна (Ашигт малтмалын туха хууль 47.1.2, 47.3.3).
• Төлбөр тооцох аргачлал нь тухайн үед хүчин төгөлдөр байсан Засгийн газрын тогтоол болон хуулийн заалтыг баримтлан хэрэгжүүлсэн бол тэр нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзнэ.
• Татварын байгууллагын дотоод удирдамжийн дагуу эрх бүхий албан тушаалтан хяналт шалгалт хийх төлөөлөл олгосон тохиолдолд хяналт шалгалтыг хууль ёсны гэж үзнэ.