Тогтоол №3259·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "С" ХХК-ийн 2019-2021 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн татварын хяналт шалгалтаар нөхөн ногдуулалтын акт тогтоож, нийт 249,106,702.45 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "С" ХХК нь Татварын улсын байцаагч нарын 2022 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн НА-2122******* дугаар нөхөн ногдуулалтын актыг бүхэлд нь хүчингүй болгуулах.
- **Хариуцагч**: Татварын улсын байцаагч нар нь татварын хяналт шалгалт хийх мэдэгдлийг хүргүүлсэн, мөн 2019 оны Ашигт малтмалын тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн дагуу нөхөн татварыг ногдуулсан нь хуульд нийцнэ гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-01-05, **Дугаар**: 128/ШШ2024/0029
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1, 47.2.1, 47.3.3, 47.4, 47.5, Татварын ерөнхий хуулийн 7.3.6, 12.2, 9.2, 7.2.6.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-06, **Дугаар**: 221/МА2024/0161
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нөхөн ногдуулалтын актын 2019 онд хамаарах зөрчилд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, нөхөн ногдуулалтын актын 2019 онд хамаарах 3,137,860,114.32 төгрөгийн зөрчилд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, үлдэх хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1, 47.2.1, 47.3.3, 47.4, 47.5, Татварын ерөнхий хуулийн 7.3.6, 12.2, 9.2, 7.2.6, Улсын дээд шүүхийн 2023 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдрийн 47 дугаар тогтоол.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-04-30, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/0153
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- "С" ХХК нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй бөгөөд 2019 онд дотоодоос нүүрс худалдан авч экспортолсон.
- Татварын хяналт шалгалтаар 2019 онд экспортолсон нүүрсэнд ашигт малтмалын нөөц ашигласны үндсэн болон нэмэлт төлбөр ногдуулаагүй, мөн борлуулалтын үнэлгээг дутуу тооцсон зөрчлүүдийг тогтоосон.
- Ашигт малтмалын тухай хуульд 2019 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдөр орсон өөрчлөлтөөр ашигт малтмал худалдсан, худалдахаар ачуулсан, ашигласан хуулийн этгээд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч байхаар өргөтгөсөн.
- Үндсэн хуулийн цэцийн 2019 оны 10 дугаар сарын 30-ны өдрийн 04 дүгээр тогтоолоор тухайн зохицуулалтыг хүчингүй болгосон ч, Татварын хуулийн хүрээнд тухайн хугацаанд хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан хуулийг үндэслэн нөхөн ногдуулалтын акт үйлдсэн нь хууль зүйн зөрчилгүй.
- Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн тухай хуулийн 22.1-д зааснаар Цэцийн шийдвэр нь Эрүүгийн хууль болон Зөрчлийн тухай хуулийн хүрээнд хариуцлагыг хөнгөрүүлэх тохиолдолд хамаарах бөгөөд татварын хэрэгт хамааралгүй.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.7-д татвар давхардуулан ногдуулахгүй байх зарчмыг тусгасан нь нэхэмжлэгчийн давхар татвар ногдуулсан гэх гомдлыг үгүйсгэж байна.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгч компанийг 2019 онд экспортолсон нүүрсэндээ ногдох татварыг тайлагнаагүй, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлгүй этгээд ч АМНАТ төлөгч байх, татвар давхардахгүй талаарх хуулийг зөв тайлбарлаж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх Улсын дээд шүүхийн 2023 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдрийн 47 дугаар тогтоолыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн бөгөөд тухайн тогтоол нь "ашигт малтмалын нөөцийг тээвэрлэсэн этгээд"-ийн төлбөр төлөгч эсэх асуудалд хамаарах тул энэхүү маргаанд хамааралгүй.