Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нийгмийн даатгал — техник мэргэжлийн сургуульд суралцсан хугацааг ажилласан жилд тооцохгүй байгаа тухай. Нэхэмжлэгч нь 1988-1989 онуудад техник мэргэжлийн сургуульд ажиллан суралцсан 2 жилийн хугацааг тэтгэвэр тогтооход ажилласан жилд оруулж тооцохыг шаардсан боловч захиргааны байгууллага уг хугацааг шимтгэл төлсөн хугацаанд оруулах боломжгүй гэж үзэн татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Техник мэргэжлийн сургуульд ажиллан суралцсан хугацааг ажилласан жилд оруулж тооцохгүй байгаа нь тэтгэвэр авах эрх үүсэх хугацааг хойшлуулж, хохирол учруулж байна гэж үзэж буй.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоохдоо шимтгэл төлсөн хугацааг баримтлан тооцох ёстой тул суралцсан хугацааг шимтгэл төлсөн хугацаанд оруулан тооцох боломжгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, захиргааны байгууллагын албан бичгийг хууль бус гэж үзсэн. Учир нь БНМАУ-ын Засгийн газрын 1991 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 13 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Ажилласан хугацааг тооцох журам"-ын техник-мэргэжлийн сургуульд суралцсан хугацааг ажилласан жилд оруулан тооцохыг заасан байсан тул захиргааны байгууллагын шимтгэл төлсөн хугацаанд оруулах боломжгүй гэсэн хариу нь хуульд нийцээгүй байна. Мөн нэхэмжлэгч нь тухайн хугацаанд суралцсан болох нь баримттай тул түүнийг ажилласан жилд оруулж тэтгэвэр тогтоолгох өргөдлийг хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Техник-мэргэжлийн сургуульд суралцсан хугацааг ажилласан жилд оруулан тооцохыг хууль ёсны журам зохицуулсан байсан тул түүнийг шимтгэл төлсөн хугацаагаар хязгаарлах боломжгүй (Ажилласан хугацааг тооцох журам).
• Нийгмийн даатгалын байгууллага нь даатгуулагчид тэтгэвэр олгох чиг үүрэг бүхий хуулийн этгээд тул тэтгэвэр тогтоох эрхийг хуульд заасан журмын дагуу бүрэн хангах үүрэгтэй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 4.1.6).
• Тэтгэвэр тогтоохдоо шимтгэл төлсөн хугацааг баримтлах нь үндэслэл боловч хуулиар ажилласан хугацаанд оруулж тооцохыг заасан бусад тодорхой хугацааг үгүйсгэж болохгүй (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.1, 5.1.2).