Ховд аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын маргаан — тэтгэвэр тогтоолсон байдлыг хянах, тэтгэвэр зогсоосон үйлдлийг хүчингүй болгох. Нэхэмжлэгч нь өмнө нь шүүхээс малчин хөдөлмөрөөр ажилласан байдлыг нь тогтоосны дагаар тэтгэвэр тогтоолсон байсан ч, дараа нь захиргааны байгууллага хяналт шалгалт хийж, зарим хугацааг ажиллаагүй гэж үзэн тэтгэвэр олгосон мөнгөн дүнг буцаан төлүүлэх акт гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллагын хяналт шалгалтаар тогтоосон акт нь хууль бус, учир нь өмнө нь шүүхийн шийдвэрээр ажилласан байдал нь тогтоогдсан байтал түүнийг ажил бус гэж үзэж тэтгэвэр зогсоосон нь буруу.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэвэр авагчийн ажилласан зарим хугацаанд барилгын техник мэргэжлийн дунд сургуульд сурсан болон бетон зуурмагийн арматурчинаар ажилласан зөрчил илэрсэн тул тэтгэвэр тогтоолгох шаардлага хангаагүй гэж үзэн тэтгэвэр олгосон мөнгөний зарим хэсгийг буцаан төлүүлэх ёстой.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, захиргааны байгууллагын актаар тогтоосон тэтгэвэр буцаан төлүүлэх шийдвэрийг хүчингүй болгож, тэтгэврийг зогсоосон үйлдлийг хууль бус болгож, тэтгэврийг нөхөн олгохыг шийдвэрлэсэн.

Шүүх дараах үндэслэлээр дүгнэлт гаргасан:

• Өмнө нь шүүхийн шийдвэрээр нэхэмжлэгчийг 1984 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1991 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр малчнаар ажилласан байдлыг тогтоосон байсан тул тухайн үйл баримтыг дахин тогтоох шаардлагагүй, маргаж болохгүй (Монгол Улсын Дээд шүүхийн тогтоол).
• Захиргааны байгууллага тэтгэвэр тогтоолгох ажиллагааны явцад бодит нөхцөл байдлыг тогтоох, нотлох баримт цуглуулах үүргийг хэрэгжүүлээгүй тул тэтгэвэр тогтоолгох шаардлага хангаагүй гэж үзэх үндэслэлгүй байна (Захиргааны ерөнхий хууль 24.1, 24.2).
• Захиргааны байгууллага нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөхүйц тэтгэвэр зогсоох шийдвэр гаргасан тул түүнийг хүчингүй болгох шаардлагатай (Захиргааны ерөнхий хууль 4.2.6).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүхийн шийдвэрээр нэгэнт тогтоогдсан үйл баримтыг дахин тогтоох шаардлагагүй, тэдгээрийн талаар маргаж болохгүй (Монгол Улсын Дээд шүүхийн тогтоол).
• Захиргааны байгууллага тэтгэвэр тогтоолгох ажиллагааны явцад бодит нөхцөл байдлыг тогтоох үүргийг хэрэгжүүлээгүй тул тэтгэвэр тогтоолгох шаардлага хангаагүй гэж үзэх үндэслэлгүй (Захиргааны ерөнхий хууль 24.1, 24.2).
• Захиргааны байгууллага нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөхүйц захиргааны шийдвэр гаргасан тул түүнийг хүчингүй болгох ёстой (Захиргааны ерөнхий хууль 4.2.6).