Баян-Өлгий аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Газрын эзэмшил — хамтран эзэмшигчдийн эрх зүйн зөрчил. Нэхэмжлэгч нь нэгдлийн өмч хувьчлалаар 8 хүн малын хашаа, хороог хамтран эзэмшихээр тохиролцсон боловч гуравдагч этгээд нь тухайн хашааны талбайн нэг хэсгийг оролцуулан газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ авсан гэж маргасан. Сумын засаг дарга нь газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргаагүй байхад гэрчилгээ олгосон нь хууль бус гэж үзэн, газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгохыг шаардсан хэрэг.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гуравдагч этгээд газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хууль бус авсан тул түүнийг хүчингүй болгож, хашааны талбайг оролцуулан өөрт эзэмшүүлэх шийдвэр гаргахыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийн шаардлагыг шүүхээр шийдвэрлүүлэхийг зөвлөсөн тул хэрэгсэхгүй болгохыг үндэслэл болгосон.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, гуравдагч этгээдийн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн эзэмших эрхийг тогтоох шийдвэр гаргасан.

• Гуравдагч этгээд малын хашааны талбайг оролцуулан газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ авсан нь Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 4.1.7 заалтуудад нийцэхгүй тул гэрчилгээг хүчингүй болгох шаардлагыг хангасан.
• Хашаа, хороо нь тухайн газрын бүрдэл хэсэг байдаг тул түүнийг оролцуулан газар эзэмшүүлэх нь шударга ёс, тэгш байдлыг хангах зарчимт нийцэхгүй тул нэхэмжлэгчийн эрх зүйн ашиг сонирхлыг зөрчсөн.
• Нэхэмжлэгч нь хамтран эзэмшигчдийн нэг боловч хашааны талбайн нэг хэсгийг оролцуулан газар эзэмшүүлэхгүй байгаа нь Газрын тухай хуулийн 52.7 заалтад нийцэхгүй тул нэхэмжлэгчийн эзэмших эрхийг тогтоох шаардлагыг хангасан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар дээрх үл хөдлөх хөрөнгө нь тухайн газрын бүрдэл хэсэг байх ёстой тул хашаа, хороог оролцуулан газар эзэмшүүлэх нь шударга ёс, тэгш байдлыг хангах зарчимт нийцэхгүй (Газрын тухай хууль 4.1.3, 4.1.7).
• Өвөлжөө, хаваржааны доорхи газрыг иргэд хамтран эзэмшиж болно гэсэн зарчим нь хашаа, хороог хамт эзэмшигчид хуваарилсан тохиолдолд үйлсийн нэг хэсгийг хасаж газар эзэмшүүлэхэд хэрэглэгдэх (Газрын тухай хууль 52.7).
• Газар эзэмшигчдийн эрх зүйн ашиг сонирхлыг хамгаалахад газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргах үйл явц шударга байх ёстой (Газрын тухай хууль 4.1.3).