Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: “Т” ХК нь В.Б, О.Х нарт 800 сая төгрөгийн зээл олгосон боловч зээлдэгчид үүргээ бүрэн гүйцэтгээгүй. Гуравдагч этгээдүүд барьцаанд байгаа орон сууцуудаа чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: “Т” ХК нь В.Б, О.Х нараас зээлийн төлбөр 884,644,383.6 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах. Гуравдагч этгээдүүдийн барьцаа чөлөөлүүлэх шаардлагыг эс зөвшөөрсөн.
• Хариуцагч: В.Б, О.Х нар нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, 88,400,000 төгрөгийн төлөлтийг үндсэн зээлээс хасах ёстой гэж маргасан.
• Гуравдагч этгээд: Л.Б, Н.Б, Х.Э нар барьцаанд байгаа орон сууцуудаа чөлөөлүүлэхийг шаардсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-12-09, Дугаар: 142/ШШ2024/01638
• Шийдвэр: Хариуцагч нараас 884,644,383.6 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулахыг даалгасан. Гуравдагч этгээдүүдийн барьцаанаас чөлөөлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1, 175.1, 156.1, 156.2.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-03-20, Дугаар: 207/МА2025/00026
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, хариуцагч нар болон гуравдагч этгээдүүд.
• Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэрт өөрчлөлт оруулах, барьцаа хөрөнгийг чөлөөлүүлэх.
• Шийдвэр: Хариуцагч нараас 655,227,924 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, 229,416,459 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангах дарааллыг өөрчилсөн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 453.1, 153.1, 157.8, 175.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-05-22, Дугаар: 001/ШХТ2025/00529
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч.
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, тооцоолол алдаатай хийсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч нараас 798,773,828 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх Зээлийн болон Барьцааны гэрээг Иргэний хуулийн 451, 166.1-д заасан гэрээ гэж үзэж, хүчин төгөлдөр байдлын тухайд хуулийг зөв хэрэглэсэн.
• Гуравдагч этгээдүүд орон сууцыг өмчлөгчөөр тогтоогдсон ч "Т" ХК нь шударга барьцаалагч тул барьцаанаас чөлөөлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хуулийн 87.1, 155.3, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 28-д нийцсэн.
• Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 157.8-д заасны дагуу хариуцагч О.Х-н хөрөнгөөр эхэлж, хүрэлцэхгүй бол гуравдагч этгээдийн хөрөнгөөс үүргийг хангуулахаар өөрчилсөн нь зөв.
• Зээлийн гэрээний 2.2.7-д заасны дагуу төлбөрөөс тэргүүн ээлжинд зээлийн хүүг тооцон хасаж, үлдсэнийг үндсэн зээлийн төлбөрт суутгах зарчим баримтална.
• Хариуцагч нарын төлсөн 88,400,000 төгрөгийг үндсэн зээлээс хасах боломжгүй, учир нь төлөлт хийх үед гүйцэтгээгүй үүргийн хэмжээ 555,954,454 төгрөг байсан тул Иргэний хуулийн 216.1 дэх хэсгийг хэрэглэх нөхцөл бүрдээгүй.
• Нэхэмжлэгч 88,400,000 төгрөгийн төлөлтийг үндсэн зээлээс хасаж тооцоололд тусгасан нь программын алдаа байсан бөгөөд нэхэмжлэгч нь гаргасан алдаагаа зөвтгөсөн нь хууль зөрчихгүй.
• 2019-11-20-ны өдрөөс 2023-01-26-ны өдрийг хүртэлх хугацаанд үндсэн зээлийн үлдэгдэл 488,632,519 төгрөгөөс сарын 2.2 хувиар тооцвол зээлийн хүү болон хэтэрсэн хугацааны хүүд нийт 410,646,757 төгрөг, хариуцагч нарын төлсөн 29,343,420 төгрөг, 88,400,000 төгрөгийг хасаж тооцоход зээлийн хүүгийн үлдэгдэл 292,903,337 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 17,158,472 төгрөг, үндсэн зээлийн үлдэгдэл 488,632,519 төгрөг, нийт 798,773,828 төгрөгийг хариуцагч нар буцааж төлөх үүрэгтэй.