Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: В.Б нь Ц.Э-аас 0000 тоот хаягт байрлах орон сууцыг 105,000,000 төгрөгөөр худалдан авч, 85,000,000 төгрөгийг төлсөн боловч орон сууцны өмчлөлийн маргаанаас болж гэрээ хүчингүй болсон. Ц.Э нь 50,000,000 төгрөгийг буцаан төлсөн бөгөөд үлдэгдэл 35,000,000 төгрөг болон засварын зардал 2,700,000 төгрөгийг төлөөгүй байна.
• Нэхэмжлэгч: В.Б нь Ц.Э-аас 37,700,000 төгрөг (үлдэгдэл 35,000,000 төгрөг, засварын зардал 2,700,000 төгрөг) гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Ц.Э нь 30,000,000 төгрөгийг Н.С-ээр төлүүлэхээр тохирсон, мөн 8,000,000 төгрөгийг өөрөө төлсөн, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэж нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-11-29, Дугаар: 183/ШШ2024/05061
• Шийдвэр: Ц.Э-аас 35,000,000 төгрөг гаргуулж, В.Б-т олгож, 2,700,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 205.1, 75.2.1-д заасныг баримтлан, гэрээнээс татгалзсаны үр дагавар нь хуулийн дагуу үүсэх үүрэг тул хөөн хэлэлцэх ерөнхий хугацаа үйлчилнэ. Нэхэмжлэгч хариуцагчийг эрэн сурвалжлуулсан нь хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулсан тул хугацаа дуусаагүй. Засварын зардал нь нэрлэгдээгүй гэрээ бөгөөд хөөн хэлэлцэх тусгай хугацаа дууссан.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-02-21, Дугаар: 210/МА2025/00388
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хөөн хэлэлцэх хугацааны талаарх хуулийн тайлбарыг буруу хэрэглэсэн, өмгөөлөгч авах эрхээр хангаагүй, төлбөрийн хэсгийг буруу тооцсон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Гэрээнээс татгалзсаны үр дагавар нь хуулийн дагуу үүсэх үүрэг тул хөөн хэлэлцэх ерөнхий хугацаа үйлчилнэ. Эрэн сурвалжлуулсан нь Иргэний хуулийн 79.2-т зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулсан. Засварын зардал нь хохирол шаардсан боловч нотлох баримтаар тогтоогдоогүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-04-30, Дугаар: 001/ШХТ2025/00464
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн өмгөөлөгч Б.Т
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хөөн хэлэлцэх хугацааны зохицуулалтыг буруу тайлбарласан, өмгөөлөгч авах эрхээр хангаагүй, төлбөрийн тохиролцоог үл тоомсорлосон.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Зохигчдын хооронд байгуулагдсан худалдах-худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр бөгөөд өмчлөгчийн маргаанаас шалтгаалж талууд гэрээнээс татгалзсан.
• Гэрээнээс татгалзсаны үр дагавар буюу хэлцлээр шилжүүлсэн зүйлийг харилцан буцаах үүрэг нь гэрээний үндсэн үүрэг биш тул Иргэний хуулийн 75.2.1-д заасан тусгай хугацаа бус, Иргэний хуулийн 75.1-д заасан хөөн хэлэлцэх ерөнхий хугацаа үйлчилнэ.
• Нэхэмжлэгч хариуцагчийг эрэн сурвалжлуулах хүсэлт гаргаж, шүүх шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн 79.1, 79.7-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулж, шинээр тоолох үндэслэл болсон.
• Нэхэмжлэгч 2024-09-17-ны өдөр нэхэмжлэл гаргасан нь хөөн хэлэлцэх ерөнхий 10 жилийн хугацаанд багтаж байгаа тул 35,000,000 төгрөгийг шаардах эрхтэй.
• Хариуцагч Н.С-ээр төлбөр төлүүлэхээр тохирсон гэх тайлбараа нотлоогүй.
• Засварын зардал 2,700,000 төгрөгийн шаардлагыг анхан шатны шүүх нэрлэгдээгүй гэрээ гэж үзэн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж дүгнэсэн нь буруу бөгөөд давж заалдах шатны шүүх хохирол шаардсан боловч нотлох баримтаар тогтоогдоогүй гэж үзсэн нь зөв.
• Анхан болон давж заалдах шатны шүүх тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээний техникийн шинжтэй алдаа гаргасныг хяналтын шатны шүүх залруулсан.
• Хариуцагчийг өмгөөлөгч авах эрхээр хангаагүй гэх гомдлыг давж заалдах шатны шүүх хэлэлцэж, шүүх хуралдааны тэмдэглэлээр үгүйсгэгдсэн тул хяналтын шатны шүүх хүлээн аваагүй.