Тогтоол №10066·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: “М” ХХК нь “Б” ХХК-д ээрмэл ноосон утас худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт үлдэгдэл төлбөр болон алданги, “Д” ХХК-д ноосон утасны үнэ гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. “Б” ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг эс зөвшөөрч, гуравдагч этгээдэд утсыг нэхэмжлэгчийн хүсэлтээр тараасан тул үнийг төлөх үүрэггүй гэж маргасан. “Д” ХХК нь хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: “М” ХХК нь “Б” ХХК-иас гэрээний үүргийн үлдэгдэл төлбөр 30,908,152 төгрөг, алданги 15,454,076 төгрөг, нийт 46,362,228 төгрөг, “Д” ХХК-иас 5,984,759 төгрөгийг тус тус гаргуулах.
- **Хариуцагч**: “Б” ХХК нь нэхэмжлэгчээс нийлүүлсэн утасны үнийг бууруулах, 5,758,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Тус компани нэхэмжлэгчийн хүсэлтээр утсыг гуравдагч этгээдэд тараан өгсөн тул тухайн утасны үнийг төлөх үүрэггүй. “Д” ХХК нь хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-05-26, **Дугаар**: 102/ШШ2022/02001
- **Шийдвэр**: “Б” ХХК-иас 35,908,152 төгрөг, “Д” ХХК-иас 5,984,759 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, “Б” ХХК-д холбогдох шаардлагаас үлдэх 10,454,076 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6-д заасныг баримтлан талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. Хариуцагч “Б” ХХК сөрөг нэхэмжлэлээс татгалзсан тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-12, **Дугаар**: 210/МА2022/01708
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн “Б” ХХК-иас гаргуулах төлбөрийн хэмжээг бууруулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, “Б” ХХК-иас 16,317,845 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэж, үлдэх 30,044,383 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: “Б” ХХК нь “М” ХХК-иас өгсөн даалгаврын дагуу ээрмэл ноосон утсыг бусад гуравдагч этгээдэд шилжүүлэн өгсөн тул тэдгээрийн үнийг хариуцан төлөх үүрэггүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-18, **Дугаар**: 210/МА2022/01708 (Улсын дээд шүүх)
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь бүрэн бодитой үнэлээгүй, бодит байдлыг илтэд гуйвуулан шийдвэрлэсэн. Мөн алданги тооцох боломжгүй гэсэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх маргаанд Иргэний хуулийн 243.1, 232.6, 232.8-д заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлсэн.
- Нэхэмжлэгч “М” ХХК болон хариуцагч “Б” ХХК-ийн хооронд 2013-07-22-ны өдөр “Хонины ноосон ээрмэл утас худалдах, худалдан авах гэрээ” байгуулагдсан нь тогтоогдсон. Гэрээгээр 69,226,630 төгрөгийн үнэ бүхий 2,389 кг ноосон утсыг нийлүүлсэн бөгөөд 2017-02-24-ний өдөр тооцоо нийлж, “Б” ХХК нь 37,050,555 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй нь тогтоогдсон.
- Гэрээнд алданги төлөхөөр тохиролцсон тул нэхэмжлэгч нь үүргийн үлдэгдэл төлбөр болон алданги шаардах эрхтэй. Анхан шатны шүүх алдангид 5,000,000 төгрөгийг гаргуулах боломжтой гэж үзсэн нь үндэслэлтэй.
- “Д” ХХК нь “Б” ХХК-аар дамжуулан нэхэмжлэгчээс худалдан авсан 211.7 кг саарал ноосон утасны үнэ 5,984,759 төгрөгийг төлөх үүрэгтэй нь баримтаар тогтоогдсон.
- Хэрэгт нотлох баримтаар авагдсан зохигчийн тайлбар, гуравдагч этгээдүүдийн тайлбар, тооцоо нийлсэн акт зэргийг анхан шатны шүүх үнэлж, хариуцагч нь нэхэмжлэгч зөвшөөрсөн тохиолдолд ноосон утсыг бусад этгээдэд шилжүүлж, нэхэмжлэгчийн өмнө хүлээсэн үүргээс чөлөөлөгдөнө гэж дүгнэсэн нь хэрэгт байгаа нотлох баримтад үндэслэгдсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх “Б” ХХК нь “М” ХХК-аас өгсөн даалгаврын дагуу ээрмэл ноосон утсыг бусад байгууллагад шилжүүлэн өгсөн гэж үзэж, үнийг хасч тооцсон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1, 40.1, 40.2-т заасныг зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч болон “Б” ХХК-ийн хоорондын гэрээнд гуравдагч этгээдэд дамжуулан нийлүүлэх даалгавар өгсөн талаар заалт байхгүй бөгөөд төлбөрийг зөвхөн “Б” ХХК төлөх үүрэг хүлээсэн.
- Иргэний хуулийн 208.2-т зааснаар үүрэг гүйцэтгэх хугацаа тогтоогоогүй бол үүрэг гүйцэтгүүлэгч үүргийн гүйцэтгэлийг хэдийд ч шаардах эрхтэй. Нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ биелүүлэхийг шаардаж, алданги тооцож байгаагаа мэдэгдсэн байхад давж заалдах шатны шүүх үүрэг гүйцэтгэх хугацааг тодорхойлох боломжгүй гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй.
ХуульTech