Тогтоол №7548·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Г.Ганболд нь хүнийг алах гэмт хэрэгт сэрдэгдэн 570 хоног цагдан хоригдож, мөрдөгдөн шалгагдсан боловч Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2018 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн 322 дугаар цагаатгах тогтоолоор цагаатгагдсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Г.Ганболд нь хууль бусаар эрүүгийн хэрэгт шалгагдсаны улмаас учирсан хохирол 218,848,147 төгрөгийг Засгийн газрын нөөц сангаас гаргуулахыг шаардсан. Үүнд цагдан хоригдсон хугацааны хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ, олох байсан орлого, өмгөөлөгчийн хөлс, эмчилгээний зардал, нэр төр, сэтгэл санааны хохирол, бичиг баримтын зардал багтсан.
- **Хариуцагч**: Гуравдагч этгээд Нийслэлийн Баянгол дүүргийн Прокурорын газар болон Хууль зүй дотоод хэргийн яам нь нэхэмжлэгчийг хууль бусаар хорьсон гэх баримт байхгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Тэд цагдан хорих шийдвэрүүд нь тухайн үеийн хууль тогтоомжийн дагуу гарсан, мөрдөгч, прокурор, шүүгчийн хууль бус үйл ажиллагаа тогтоогдоогүй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-06-06, **Дугаар**: 102/ШШ2019/01719
- **Шийдвэр**: Засгийн газрын нөөц сангаас 16,177,101 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Г.Ганболдод олгож, үлдэх 202,671,046 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 498.4, 511.2, Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн 8.3.7.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-04, **Дугаар**: 1612
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр олгосон хохирлын хэмжээг нэмэгдүүлэх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "16,177,701 төгрөг"-ийг "26,177,101 төгрөг", "202,671,046 төгрөг"-ийг "192,671,046 төгрөг" гэж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 498.4, 511.2, Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн 8.3.7.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-05-22, **Дугаар**: 432
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь нэхэмжлэгчийн амьжиргааны эх үүсвэр болох олох байсан орлого болон өмгөөлөгчийн хөлсийг хангалтгүй орхигдуулсан, сэтгэл санааны хохирлын хэмжээг буруу үнэлсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 1612 дугаар магадлалын тогтоох хэсгийн нэг, анхан шатны шүүхийн 102/ШШ2019/01719 дүгээр шийдвэрийн тогтоох хэсгийн нэг дэх заалтыг Иргэний хуулийн 497.1, 498.4-д зааснаар Засгийн газрын нөөц сангаас 30,161,100 төгрөг гаргуулж Г.Ганболдод олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 188,687,047 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож өөрчлөн, шийдвэр болон магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Г.Ганболд нь гэм буруугүй гэж цагаатгагдсан тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 45.2.1.1, Иргэний хуулийн 498.4-д заасны дагуу өөрт учирсан хохирлоо шаардах эрхтэй.
- Иргэний хуулийн 498.4-т хууль бусаар яллагдагчаар татагдсан, ял шийтгүүлсэн, баривчлагдсан, саатуулагдсан этгээдийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээсэн тохиолдолд учирсан хохирлыг мөрдөгч, прокурор, шүүгчийн буруутай эсэхээс үл хамааран төр хариуцан арилгана.
- Хоёр шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь зөв боловч цагдан хоригдсон хугацаанд олох байсан орлого гэж тооцсон 28,500,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хэрэгт авагдсан баримтанд үндэслэгдээгүй.
- Нэхэмжлэгч цагдан хоригдохоос өмнө вагоноос ачаа ачиж буулгах хувийн хөдөлмөр эрхэлж, өдөрт дунджаар 50,000-60,000 төгрөгийн орлого олдог байсан нь гэрчүүдийн мэдүүлгээр үгүйсгэгдээгүй бөгөөд үүнийг няцаасан баримт байхгүй.
- Нэхэмжлэгчийн сарын орлогын хэмжээг тухайн үед мөрдөж байсан хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр тооцох боломжтой.
- 2016 оны 05 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 2017 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр хүртлэх 7 сарын хугацаанд сарын 192,000 төгрөгөөр тооцож 1,344,000 төгрөг, 2017 оны 01 дүгээр сарын 01-нээс 2017 оны 11 дүгээр сарын 17-ны өдөр хүртэлх 11 сарын хугацаанд сарын 240,000 төгрөгөөр тооцож 2,640,000 бүгд 3,984,000 төгрөгийг нэмж хангасан.
- Шүүх хууль хэрэглээний өөрчлөлтийг шийдвэр, магадлалд оруулсан.