Тогтоол №9480

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцны өмчлөх эрхээ баталгаажуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч талтай орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн хийсэн. Хариуцагч компани гэрээний үүргээ биелүүлэхгүй байгаа нь маргааны гол үндэслэл болсон. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, гуравдагч этгээдийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч, түүний өмгөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу орон сууцны төлбөрийг бүрэн хийсэн байх тул нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх үүссэн гэж үзсэн. Гэрээний харилцааг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай уялдуулан дүгнэсэн. Хариуцагч компани болон гуравдагч этгээдийн хоорондын харилцаа нь нэхэмжлэгчийн эрхэд хамааралгүй болохыг тогтоосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Э нь "Д и" ХХК, "АК" ХХК-иас орон сууц худалдан авч, үнийг бүрэн төлсөн боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээгээ гаргуулах боломжгүй болсон. - **Нэхэмжлэгч**: Б.Э нь орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн тул үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр бүртгүүлэхийг даалгахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: "Д и" ХХК болон "АК" ХХК нь "Д и" ХХК-ийн гүйцэтгэх ажлын хөлсөнд орон сууц өгөхөөр тохирсон ч ажлын гүйцэтгэл дуусаагүй, төлбөр тооцоо дуусаагүй тул өмчлөх эрхийг шилжүүлэх боломжгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-09-02, **Дугаар**: 183/ШШ2022/02473 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээг Б.Эгийн нэр дээр бүртгүүлэхийг хариуцагч нарт даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар нэхэмжлэгч орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн тул өмчлөх эрх шилжүүлэх гэрээний үүргийг хангуулах эрхтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-02, **Дугаар**: 210/МА2022/01950 - **Гомдлол гаргагч**: "АК" ХХК - **Гомдлолын шалтгаан**: "Д и" ХХК болон "АК" ХХК-ийн хоорондох ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэг биелэгдээгүй тул өмчлөх эрх шилжүүлэх нөхцөл бүрдээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: "АК" ХХК болон "Д и" ХХК-ийн хоорондох ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэг дуусгавар болсон нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэгч өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг шаардах эрхгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-05, **Дугаар**: 001/ШХТ2023/00039 - **Гомдлол гаргагч**: Б.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх гэрээний нөхцөлийг зөрүүтэй тайлбарласан тул магадлалыг хүчингүй болгож, шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 198.1, 198.2-т заасан гэрээний нөхцөлийг зөрүүтэй тайлбарлан хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх гэрээний талууд, хүлээсэн үүрэг болон Иргэний хуулийн 243.1-ийг зөв тайлбарлан хэрэглээгүй. - Нэхэмжлэгч Б.Э нь орон сууцны үнийг бүрэн төлж, орон сууцыг эзэмшилдээ авсан нь тогтоогдсон. - "АК" ХХК болон Б.Э нарын хооронд байгуулсан гэрээний хавсралт 1-д заасан "Д и" ХХК-тай байгуулсан ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэг биелэгдсэнээр өмчлөх эрхийг шилжүүлэх тухай тохиролцоо нь болзол заасан шинжтэй боловч "болзол бий болсон" үйл баримтыг хариуцагч "АК" ХХК хангалттай нотлоогүй. - "АК" ХХК орон сууцны үнийг төлөхийг зөвшөөрснөөр нэхэмжлэгч үүргээ биелүүлсэн тул өмчлөх эрх шилжүүлэх гэрээний үүргийг хангуулахыг шаардах эрхтэй. - "Д и" ХХК болон "АК" ХХК-ийн хооронд байгуулагдсан карказ угсралтын ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэг дуусгавар болоогүй асуудал нь худалдах-худалдан авах гэрээнд нөлөөлөхгүй. - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хуулийн 243.1-ийг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны өмчлөх эрх шилжүүлэхэд шаардлагатай баримт бичиг гаргаж өгөхийг даалгах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч гэрээ ёсоор орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч компани өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргаж өгөөгүй. Хариуцагч нь гэрээний талыг өөрчилж, гэрээний үнийг нэмэгдүүлэн шинэ гэрээ байгуулсан гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагч компаниас орон сууцны өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчийн нэр дээр бүртгүүлэхэд шаардагдах баримт бичгийг бүрдүүлж, шилжүүлэн өгөхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах гомдол гаргасан. Гомдолд нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гэрээ дуусгавар болсон, өмгөөлөгчийн оролцоог хангалгүй шүүх хуралдаан явуулсан гэж дурдсан. Гэвч давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд байгуулсан гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн. Хариуцагчийн тайлбарласан гэрээний тал солигдсон, гэрээний үнэ өөрчлөгдсөн гэх үндэслэлүүд нь нотлогдоогүй. Шүүх хуралдааныг хойшлуулах шаардлагагүй байсан бөгөөд анхан шатны шүүх хууль ёсны, үндэслэл бүхий шийдвэр гаргасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулахтай холбоотой маргаанд, барилгын гүйцэтгэгч компани нь захиалагчаас төлбөрийг бүрэн авсан ч баримт бичгийг бүрдүүлж өгөхөөс татгалзаж байгаа нь үндэслэлтэй эсэх асуудал. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулах шаардлагыг хангаж, хариуцагч бүртгэлийн байгууллагад нэхэмжлэгчийн нэр дээр бүртгэхийг даалгасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь гүйцэтгэгч компаниас худалдан авсан орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч буюу улсын бүртгэлийн байгууллага нь нэхэмжлэгчийн ирүүлсэн баримт бичиг дутуу, өмчлөх эрхийг нотлох хангалттай баримт байхгүй гэж үзэн бүртгэхээс татгалзсан. Шүүх хэргийг хянан үзээд, нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдан авсан, төлбөрийг төлсөн, өмчлөх эрхээ шилжүүлэн авсан болох нь худалдах-худалдан авах гэрээ, батламж бичгээр нотлогдож байсан. Гүйцэтгэгч компани нь дараачийн худалдан авагчид өмчлөх эрхийн гэрчилгээ олгоход татгалзах зүйлгүй гэсэн албан бичгүүдийг хариуцагч байгууллагад удаа дараа хүргүүлсэн байхад, улсын бүртгэлийн байгууллага нь хуулийг буруу тайлбарлан, үндэслэлгүйгээр нэхэмжлэгчийн мэдүүлгийг хүлээн авахаас татгалзсан нь хуульд нийцэхгүй байна. Иймд анхан шатны шүүх захиргааны байгууллагын шийдвэрийг хууль бус гэж үзэн, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдан авсан нэхэмжлэгч, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээ гаргуулахад шаардлагатай баримт бичгийг хариуцагчаас гаргуулахаар нэхэмжилжээ. АНХАН ШАТ: Гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлээгүй, төлбөрийг бүрэн хийгээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь орон сууцны үнийг төлсөн боловч төлбөрийн баримтыг бүрэн нотлоогүй, гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн гэж үзэх боломжгүй байдал, гуравдагч этгээд болон түүний ажилтанд төлсөн нь үүргийн гүйцэтгэлд хамаарахгүй тул анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын байгуулсан гэрээ нь худалдах, худалдан авах гэрээ бөгөөд нэхэмжлэгч нь орон сууцны үнийг бүрэн төлснөө нотлох баримтыг бүрэн гаргаж өгөөгүй болно. Иргэний хуулийн 209 дүгээр зүйлийн 209.1 дэх хэсэгт заасны дагуу орон сууцны өмчлөх эрх шилжүүлэх үүргээ гүйцэтгэхээс татгалзах эрх хариуцагчид үүснэ. Үүргийг үүрэг гүйцэтгүүлэгчид эсхүл хууль, гэрээнд тухайлан заасан этгээдэд гүйцэтгэнэ гэсэн хуулийн заалтыг зөрчсөн байна.