Тогтоол №2901·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Б нь мах машиндах цехэд ажиллаж байхдаа үйлдвэрлэлийн ослын улмаас баруун гараа гэмтээж, хүндэвтэр гэмтэл учирсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.Б нь ажил олгогч Б.Х-ээс хөдөлмөрийн чадвар алдсаны нөхөн төлбөр, эм тариа, унаа тээвэр, өмгөөлөгчийн зардал, ажил хөдөлмөр эрхлэх боломжгүй байсан хугацааны орлого нийт 7,768,294 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Б.Х нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй, учир нь Эрүүгийн хэрэг хэрэгсэхгүй болсон, хөдөлмөрийн харилцаа үүсээгүй, нэхэмжлэгчийн зардал нотлох баримтаар тогтоогдохгүй байна гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-02-14, **Дугаар**: 181/ШШ2017/00533
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.1, 128.1.4, Иргэний хуулийн 369.3, 227.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-04-19, **Дугаар**: 969
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 1,516,694 төгрөг гаргуулж, үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 505.2, 227.3, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 97.1.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-26, **Дугаар**: 969
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагчаас 2,716,694 төгрөг гаргуулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Үйлдвэрлэлийн ослын актаар ослын шалтгаан нь машин механизм, тоног төхөөрөмжийн аюулгүй байдлыг хангаагүй хариуцагчийн гэм буруутай байдал тогтоогдсон.
- Хариуцагч Б.Х нь ажил олгогчийн үүргээ зөрчиж, бүрэн бус машинаар ажил гүйцэтгүүлснээс нэхэмжлэгчид хүндэвтэр гэмтэл учирсан.
- Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хуулийн 27.1-д зааснаар хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангах үүргийг ажил олгогч шууд хариуцна.
- Нэхэмжлэгчийн үйлдвэрлэлийн ослын улмаас бий болсон хөдөлмөрийн чадвар алдалт, түүний хувь, хэмжээ, хугацааг Эмнэлэг хөдөлмөрийн магадлах комиссоор тогтоолгоогүй тул нөхөн төлбөр 2,450,000 төгрөгийн шаардлагыг хангах боломжгүй.
- Үйлдвэрлэлийн ослоос шалтгаалж учирсан гэмтлийн эмчилгээний зардал 364,694 төгрөг, ажилгүй байсан 6 сарын хугацааны олох байсан орлого 1,152,000 төгрөгийг давж заалдах шатны шүүх хангасан нь үндэслэлтэй.
- Иргэний хэрэгт өмгөөлөгчийн туслалцаа авсан, гэрээ байгуулсан, 1,200,000 төгрөгийн хөлсийг төлсөн нь баримтаар тогтоогдсон тул өмгөөлөгчийн хөлсийг зайлшгүй зардал гэж үзэх Иргэний хуулийн 227.3-т нийцнэ.
- Эрүүгийн хэрэгт өмгөөлөгчийн хөлс 2,000,000 төгрөг төлсөн баримт байх боловч өмгөөлөгч эрүүгийн байцаан шийтгэх ажиллагаанд оролцсон эсэх нь тодорхой бус, өмгөөллийн хөлсийг тогтоосон үндэслэл эргэлзээтэй тул энэ хэсгийг хангах боломжгүй.
- Иргэний хуулийн 505.1, 505.2, 497.1, 510.1-д зааснаар бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд нь хохирогчийн эрүүл мэндэд учруулсан хохирлыг болон хөдөлмөрийн чадвараа алдсанаас цалин хөлс, орлогогүй байсан бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс багагүй хэмжээний нөхөн төлбөрийг шаардах эрхтэй.