Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тал алданги шаардах эрх болон гэрээний үүрэг биелээгүй үед гэрээний төлбөрийг бэлэн мөнгөөр тооцох эрхтэй эсэх тухай маргаан. Нийлүүлэгч тал нь бетон зуурмаг нийлүүлсэн хоёр тусдаа гэрээний дагуу үлдэгдэл төлбөр болон гэрээний алдангийг шаардсан байна. Эхний гэрээний хувьд төлбөрийг орон сууцаар тооцох бартер хэлбэрээр төлөхөөр тохиролцсон байсан тул төлбөрийн гүйцэтгэл болон алдангийн эрх үүсэх хугацааг маргаан болгосон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хоёр дахь гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг төлөх ёстой, мөн эхний гэрээний хувьд орон сууц ашиглалтад ороогүй тул бартер хэлбэрээр төлөх нөхцөл биелээгүй тул төлбөрийг бэлэн мөнгөөр тооцож алдангийг шаардах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Эхний гэрээний төлбөрийг орон сууцаар төлөхөөр тохиролцсон тул нэхэмжлэгч тал гэрээний үүргээс татгалзсан гэж үзэн алданги төлөх үндэслэлгүй, мөн хоёр дахь гэрээний алдангийн тооцоолол ойлгомжгүй байна гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн төлбөр болон хоёр дахь гэрээний алдангийг төлөхийг шийдвэрлэж, эхний гэрээний алдангийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь эхний гэрээний хувьд хариуцагч тал бартер хэлбэрээр өгөх ёстой орон сууц нь хугацаандаа ашиглалтад ороогүй тул нэхэмжлэгч тал гэрээний үүрэг биелээгүй байхад орон сууцыг хүлээн авахаас татгалзсан нь Иргэний хууль 205.1-д үндэслэн гэрээний үүрэг биелээгүй үед гэрээний төлбөрийг бэлэн мөнгөөр тооцох эрхгүй, алдангийн төлөх үүрэг мөн адил цуцлагдсан гэж үзсэн. Харин хоёр дахь гэрээний хувьд алдангийн тухай заалт бичгээр тохиролцсон бөгөөд хариуцагч тал төлбөр төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хууль 232.3, 232.6-д заасны дагуу алданги шаардах эрхтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний талууд төлбөрийг өөр хэлбэрээр (бартер) тооцохоор тохиролцсон бол тухайн хэлбэрээр гүйцэтгэх үүрэг биелээгүй тохиолдолд гэрээний үүрэг биелээгүй үед гэрээний төлбөрийг бэлэн мөнгөөр тооцох эрх нь гэрээний заалт болон үүрэг биелээгүй байдалтай шууд холбогдох ёстой (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний талууд төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хоног тутамд үнийн дүнгийн тодорхой хувиар алданги төлөхөөр тохиролцсон бол энэ нь хууль ёсны шаардлага хангасан тохиолдолд хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 232.3, 232.6).
• Гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тал нь гэрээнд заасан алдангийг төлөх үүрэг хүлээдэг, учир нь төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн нь гэрээний үүрэг зөрчсөн баримт болно (Иргэний хууль 232.6).